Letter to FDRE Foreign Minister Dr. Workneh Gebeyehu

March 11, 2018

Your Excellency FDRE Foreign Minister Dr. Workneh Gebeyehu
Addis Ababa, Ethiopia

C/O His Excellency Kassa Tekleberhan
Special Envoy, Ambassador Extraordinary and Plenipotentiary of FDRE to the US

Subject: Seeking Release of the Agaw-Kemant Prisoners of Ethiopia

Dear Minister,

The enclosed 1-page document is a list of prisoners of the Agaw-Kemants in North Gondar, Ethiopia. They have been in a detention since 2015 because of their demand for self-rule inline with the Ethiopian Constitution, Article 39, Subarticle-3. It can be recalled that the government forces conducted an excessive military operation in the Kemant area in late 2015, which caused destruction on human life and property. The operation was intended to force the Agaw-Kemants to drop their constitutional demand or to annex lowland Kemant areas, Metema and Quara.

The impact of the military campaign was investigated by the Ethiopian Human Rights Commission (EHRC) and reported to the Ethiopian Parliament in June 2016. The parliament passed a resolution by authorizing appropriate compensation for the Kemant victims and due justice on the perpetrators. Unfortunately, the Ethiopian Government declined to implement the parliament’s resolution, neither the victims received the compensation nor the offenders brought to justice. Above all, the cause of destruction, demand for self-rule has not yet guaranteed. The Kemant people have insisted on their constitutional rights regardless of hardship they have been experiencing. The region is currently under tension,  imminent for further destructive conflict.

The Ethiopian Government released thousands of political prisoners in February 2018. However, the release did not include the Agaw prisoners, except three military personnel from Lasta, we believe that they have been deprived the opportunity because of their Agaw ethnic identity.

We are kindly seeking equal justice, including the immediate release of the Agaw-Kemant prisoners listed in the attached document, like other Ethiopians at least under the current amnesty. We are also keen to have a strong partnership with every nation, a nationality of Ethiopia and the international community at large.  Please, find the enclosed document.

Of course, we would like to express our thanks in advance to Your Excellency for taking your precious time to look into the case for fair justice.  It is truly an honor to present for Your Excellency’s attention to this appeal on behalf of 10-million Agaw people.

If you have any questions, comments or further details on the issue, please don’t hesitate to contact us at any time.


Agaw Community in Diaspora

Notice: the sender’s name and address has been removed from the original letter for privacy.

CC:  To Relevant Humanitarian Organizations and Diplomatic Communities


The identities of some Agaw-Kemant political prisoners currently under detention at Gondar City and Aykel, Chilga Prisons:

No Name Address of Prison
1 Setegn Alemu Gondar City
2 Bayuh Meles Gondar City
3 Dessie Bihonegni Gondar City
4 Kefale Sisay Gondar City
5 Birili Bicha Aykel, Chilga



Banchi Tamru


Aykel, Chilga

Ms Banchi and her husband have been prisoned since 2016 leaving their six children without a caregiver.
7 Dinku Zegeye Aykel, Chilga
8 Asmaraw Ayelgni Gondar City
9 Mihiretie Bazezew Gondar City
10 Melkamu Getahun Aykel, Chilga
11 Amdework Addisu Aykel, Chilga
12 Asmaraw Mesno Aykel, Chilga
13 Enyew Goshu Aykel, Chilga
14 Muluken Tesema Aykel, Chilga
15 Chalachew Alemu Aykel, Chilga
16 Misganaw Eyeyu Gondar City
17 Asrie Meles Gondar City
18 Samuel Gashaw Gondar City


Posted in Agaw Kemant | 1 Comment

Ras Prince Mengesha Siyoum and New Book on Agaw People

The new book, Identity and History: Who Is Not Agaw in Gojjam and Gondar, Ethiopia, the Constitution of 1995 and Unequal Treatment of Agaw People – Beta Israel

is not just limited to Gojjam and Gondar. It touches briefly Tigray to Eritrea in relevant contexts. For instance, one of the longest footnoted covers Ras Mengesha Siyoum’s Agaw Midir private visit in the 1960s. Mengesha was the Prince of Ethiopia and Ras of Tigray (governor of Tigray) until the 1974 revolution. According to the author, Ras Prince Mengesha came to Agaw Midir in respect of his root with the Agaw people. As well, the author lists the Mengesha’s two sons, Yohannes and Estifanos who accompanied him during his visit.  The author characterizes Ras Prince Mengesha as confident and esteemed, but a humble and sociable figure who interacts intensively with ordinary people. Follow the link below to find the book.

ሰላም ለሁሉም

ቁምላቸው ደስታ ነኝ


Ras Prince Mengesha Siyoum and the book

Both images obtained from Balambaras Negash Facebook, the author of the article, ቁምላቸው ደስታ didn’t have them initially.

Follow the link also to find article entitled Who is Prince Mengesha Siyoum in Amharic, by Balambaras Negash.


Posted in Agaw Kemant | Leave a comment

In Quara, Kemant Farmers Boycott Referendum Voting and Illegal Voters Cast their Vote

(wlka informantt from Mtema): According to the latest report,  the regional government and security officials registered 1500 illegal voters in Quar alone. The illegal voters by definition are not residing a particular election kebele and not qualified to vote on the basis of the Ethiopian election law. Those illegal voters came to a respective voting station on Sunday morning to vote. The Kemants told them not to take part in the election illegally. But the illegal voters ignored the Kemants warnings and continued voting. Then, the Kemants boycott the process and return their home without casting the vote.

the similar dispute was broke in Shinfe due to the presence of illegal voters. But some of the illegal voters return their home without voting and the process continued. The problem is the regional security forces snatched voting cards from the Kemants and many of them couldn’t vote in Shinfe. Since the Kemants were walking to voting stations without arms, there was nothing they could do when police snatched and tore their cards.

According to the informant, all those illegal activities and fraud was reported to National Election Board of Ethiopia (NEBE), but it failed to discharge its constitutional responsibilities by preventing the process from fraud.

Some observers believe that outcome of the result is predetermined to the regional government and one should not expect anything different. The board is just there to legitimize the fraudulent referendum.

Posted in Agaw Kemant | 4 Comments

Letter to US-Department of State

April 14, 2016

US-Department of State
2201 C St. NW
Washington, DC 20520

Reference: Appeal for United States’ Voice and Humanitarian Assistance for Victims of December 2015 Kemant Genocide in North Gondar, Ethiopia

The Kemant genocide, which took place in North Gondar, Ethiopia December 9-18, 2015, slaughtered more than 95 Kemants, women, children, and elders ; wounded 86 Kemants, kept in detention unknown number of people, displaced approximately 25,000 people. The displaced victims have been deprived basic needs, they have neither food nor shelter and currently suffering from hunger and diseases. Perpetrators also demolished or burned in fire 986 residencies, emptying the enter villages in some localities; destroyed or taken away 42,284 quintals of grain, seized more than 18, 700 domestic animals. The total of property loss in the course of genocide is estimated to be US$34.4 million.

Genocide was carried out by Amhara Regional Government forces of Ethiopia, comprised of 10,000 Special Forces, paratroops and armed militia who used 58 to 62 heavy trucks to transport logistics and personnel. The regional government has not denied perpetration of genocide, but portrayed as if it was people to people hostility, between Amharas and Kemants.

Persecution against the Kemant population, killing and detention have been in effect, especially since 2013. Kemants through their representative, called Kemant coordinating committee and supporters appealed to the Ethiopian Federal Government more than four times. The Federal Government of Ethiopia acknowledged the problem following current genocide and set up a special committee led by Kassa Tekilebirhan, former House Speaker and currently a cabinet member to implement self-rule for Kemants in 126-128 kebels/localities, 8-counties, but the committee has achieved nothing so far. Alternatively, a creation of a regional state for Kemants, proper & Amharic speaking Agaws in general and Beta Israelis living throughout Gondar and Gojjam, currently repressed in Amhara Region is believed to be the best remedy to guarantee durable security. Otherwise, provincial, zonal arrangement may not provide needed lasting security for Kemants and other ethnic groups.

Indeed, the central government’s inadequate response to the crisis is a reason for Kemant’s present sufferings. The central government has lacked the political will and commitment to bring alleged perpetrators, suspected officials to justice. Despite systematic atrocity committed against the Kemant population with purity, no key top officials presumably responsible for genocide have been brought to before justice, with exceptions of questioning junior ones who allegedly acted on top regional officials’ directives.

Unfortunately, even after December 2015, genocide is still in effect. On January 21, a government security force opened fire on the crowd gathered to celebrate the Ethiopian traditional Epiphany in Chilga and killed five people including the chief priest, Bisret Abera carrying a replica of Ark of Covenant and wounded dozens. On March 26, 2016, the regional government’s Special Forces, paratroops numbered 400-500 entered into the town of Tikildingay, Lay Armachiho County in the midnight and terrorized population including torture.

Moreover, the regional government officials are currently retraining including retired soldiers and disseminating propaganda via a party line obviously for large scale genocide on Kemants probably comparable to Rwanda 1992, or World War-II Holocaust against the Jewish people.

I under signed hereby, an independent human rights observer and community constituent kindly appeal on behalf of the victims, the United States to voice against injustice and play a positive role working with the Ethiopian Government for the following, purposes, but not limited:
a) all perpetrators to be tried at neutral court and prevent similar atrocity in the future.
b) The displaced victims to be provided with immediate humanitarian assistance.
c) The victims’ families to be provided with adequate compensation for lost life and properties.
d) One of the key suspects of genocide Mr, Gedu Andargachew, incumbent Head of Region-3, called Amhara Regional State currently in the US to be tried.

Attached please find a copy of the report of December 2015 Kemant Genocide, includes a list of victims, the location of catastrophe and names of suspected officials involved in genocide and theory for genocide.


Worku Berihu

CC to:

Prime Minister of Ethiopia, other concerned governments and international organizations

Posted in Agaw Kemant | 2 Comments

Who is Prince Mengesha Siyoum

ልክ እንደ ልኡል ራስ መንገሻ ሥዩም ያሉ ሃገር ወዳድ ኢትዮጰያውያን ያስፈልጉናል::
ልኡል ራስ መንገሻ ሥዩም ማን ናቸው?

By Balambaras Negash
ልኡል ራስ መንገሻ ሥዩም ከአባታቸው ከራስ ሥዩም መንገሻ ዮሃንስ (አፄ ዮሃንስ) እና ከእናታቸው ወይዘሮ ታየች ሃይለ ማርያም በ1919 ዓ.ም ጥቅምት 29 በደንጎላት, 70እንደርታ, ትግራይ ተወለዱ። ልኡል መንገሻ ሥዩም የአፄ ዮሃንስ ልጅ የራስ መንገሻ የልጅ ልጅ ናቸው።
– ልኡል ራስ መንገሻ የ14 አመት ልጅ እያሉ የሞት ውሳኔ እንዲወሰንባቸው ብዙ ጥረት ተደርጎ ነበር ። የሞት ውሳኔ ለማስወሰን ምክንያት የሆነው ከ1ይ- ወያነ ጋር ተባብረሃል በሚል ነው። ይኸውም በዚሁ ግዜ የትግራይ ህዝብ በተለይ የ70እንደርታ ህዝብ ፍትህ በመጓደሉ ምክንያት ዐመፅ አስነስቶ መቐለ ላይ ውግያ ተካሂዶ ከግንቦት 29/1935 እስከ ጥቅምት 4/1936 ዓ.ም መቐለ በ 1ይ-ወያነ ሠራዊት ሥር ቆይታለች።
አፄ ሃይለ ስላሴ ለራስ አበበ አረጋይና ለሜጀር ጄነራል አበበ ዳምጠው መቐለ ሂደው እንዲዋጉ ያዝዛሉ። በትእዛዙ መሰረት በእንግሊዝ አጋዥነት ራስ አበበ ዳምጠው መቐለ ሂደው ውግያ በመክፈት 1ይ ወያኔ ተሸንፎ ጥቅምት 1936 ዓ.ም መቐለ ይገባሉ። በዚሁ መሠረት ልኡል መንገሻ ታስረው አዲስ አበባ ተወስደው ለሁለት አመት ከታሠሩ ቦሃላ አፄ ሃይለስላሴ ይቅር ብለው ለትምህርት ቤሩት ሂደው እንዲማሩ አደረጉ።
እዛው ቤሩት ትምህርታቸው እስከ 12ኛ ክፍል ካጠናቀቁ በኋላ ተጠርተው አዲስ አበባ እንዲመለሱ ተደረገ። አዲስ አበባ እንደገቡ የአፄ ሃይለስላሴ የልጅ ልጅ ልእልት አይዳ ደስታ እንደታጩ ተነገራቸው። በዚሁ መሰረት በጥር 21 ቀን 1941 ዓ.ም የሰርግ ስነ ስርአት ተደርጎ ተዳሩ። በኋላም ወደ እንግሊዝ ሀገር ለትምህርት ተልከው በCivil Engineering ተመርቀዋል፡፡

የራስ መንገሻ ልጆች:
ወይዘሮ ርብቃ መንገሻ
ልጅ ሚካኤል ስሑል መንገሻ
ልጄ ዮሃንስ መንገሻ
ልጅ እስጢፋኖስ መንገሻ
ልጅ ጃልየ መንገሻ
ልጅ ስዩም መንገሻ
ወይዘሮ መነን መንገሻ

  1. ራስ መንገሻ በአምቦ አውራጃ ከ1941-1944 ገዥ ሁነው ሰርተዋል።በዚያም ግዜ መንገዶች እንዲሰሩና ለህዝቡ የመብራት አገልግሎት እንዲያገኝ ጥረት አድርገዋል ።ለነበረው ፍሉውሃም እንዲታደስ አድርገዋል።
  2. ልኡል ራስ መንገሻ በአምቦ አውራጃ ለሁለት አመት ካገለገሉ በኋላ የአርሲ ጠቅላይ ገዥ ሁነው ሰርተዋል።
    አርሲንና የባሌን ጠቅላይ ግዛት በሚያገናኘው በትልቁ የገናሌ ወንዝ ላይ ድልድይ በማሰራት ለዘመናት በውሃ ሙላት ጉዳት ሲደርስበት የነበረው የሁለቱን ህዝብ ችግር ማስወገድ ችለዋል።
  3. ልኡል ራስ መንገሻ በ1946 ዓ.ም የሲዳማ ጠቅላይ ገዥ ሁነው ሲዳማ ገቡ። በወቅቱ የሲዳማ ዋና ከተማ ይርጋለም ይባል ነበር ። ይሁን እንጂ ይርጋለም ለከተማነት የማያመች ተራራማ ቦታ በመሆኑ ለዋና ከተማነት ሌላ ቦታ ማፈላለግ ጀመሩ። ባደረጉት ጥናት የተሻለ ቦታ አገኙ። ያገኙት ቦታ በደን የተሸፈነና ጨካ ነበር። ቦታው ትልቅ ሃይቅ ያለበት ቦታም ነበር ይህ ቦታ ሃዋሳ ነው። ልኡል ራስ መንገሻ በዚሁ ቦታ የሲዳማ ዋና ከተማ ሃዋሳ እንድትቆረቆር አደረጉ።
    ከሲዳማ ቡና ጋር በተያያዘም አሁን ላለበት ቦታ እንዲደርስ ትልቅ አስተዋፅኦ እንዳደረጉ ይነገራል።
  4.  የኢትዮጵያ አየር መንገድ ታሪክ በ1938 እ.ኤ.አ ለካይሮ ያደረገው የመጀመርያው በረራ ጀምሮ እስከአሁን ያለው ያጠቃልላል። በኢትዮጵያ አየር መንገድ ታሪክ ትልቅ ስፍራ ካላቸው ሰዎች አንዱ ልኡል ራስ መንገሻ ናቸው። ልኡል ራስ መንገሻ የስራና መገናኛ ሚኒስቴር ሁነው ሲሾሙ የኢትዮጵያ አየር መንገድ የአስራ አምስት አመት እድሜ ነበረው። በዚሁ ግዜ የነበሩ የአውሮፕላን ዓይነቶች ፕሮፔለር ኢንጅን (proprller engines) ነበር።በአለም አቀፍ ደረጃ ሲታይ ይህ አይነት አውሮፕላን ይዞ መወዳደር የማይታሰብ በመሆኑና፡ ወደ ቢዝነስ አለም ለመግባት አስቸጋሪ መሆኑን ስላወቁ አውረፕላኖቹ መቀየር እንዳለባቸው አመኑ።በመሆኑም በ ስንት ውጣ ውረድና ድርድር ከአሜሪካ በ50 ሚልየን ዶላር ብድር 2 ጀቶች ይዘው በ1960 ቦሌ አውሮፕላን ማረፍያ ገቡ።
  5. የአፍሪካ አንድነት ግንቦት 17 ቀን 1955 ዓ.ም ተመሰረተ ። ፅ/ቤቱም አዲስአበባ እንዲሆን ተወሰነ።
    ከተወሰነ በአንድ አመት ውስጥ ስብሰባ እንደሚካሄድበትና ይህ ለኢ/ያ ትልቅ ዕድል መሆኑንና ይህንን ዕድል ማምለጥ እንደሌለበት በማመን ይህንን ነገር ማን ሊሰራው ይችላል ብለው አፄ ሃይለስላሴ በማሰብ ልኡል ራስ መንገሻ ሊሰሩት እንደሚችሉ አምነው አፄ ሃይለስላሴ ራስ መንገሻን ጠርተው በ 3 አመት የሚያልቀው ህንፃ 24 ሰአት እየሰሩ በ1 አመት እንዲጠናቀቅ አድርገዋል።
  6. ልኡል ራስ መንገሻ ባህረ-ዳር ተለዋጭ የመናገሻ ከተማ ትሆናለች የሚል ሃሳብ ነበራቸው በዚህም ምክንያት ፕላን እንዲሰራላት አድርገዋል።ራስ መንገሻ በስራ ምክንያት ጀርመን አገር ይሄዳሉ። በጀርመን አገር ሚስተር ቻንስለር አድናወር የተባሉ የመንግስት ባለ ስልጣን ጋር ይነጋገራሉ። ከተነጋገሩበት ውስጥ አድናወር ለልኡል መንገሻ ለኢ/ያ አገርህ ይጠቅማል የምትለውን ነገር ላግዝህ እችላሎህ —አላቸው። ልኡል መንገሻ እገዛ ሊያደርጉላቸው ከጠየቁት አንዱ የ ባህረ-ዳር ከተማ ማስተር ፕላን እንዲሰራላቸው ነበር የጠየቁት። በዚህ መሰረት ከ1952-1955 ዓ.ም ባለው ግዜ ውስጥ ባለሞያዎች ከዩኒቨርስቲው ተልከው የባህር ዳር ማስተር ፕላን እንዲሰራ ተደረገ።
  7. የሽረ ማስተር ፕላን ሙሉ በሙሉ ያሰሩ።
  8. የመቐለ ማስተር ፕላንም ያሰሩት ልኡል ራስ መንገሻ ናቸው።
    ራስ መንገሻ የሰሩት ስራ በጣም ሰፊ ነው። አንኳን በዚች ትንሽ ፅሁፍ በመፅሐፍ ደረጃ ተፅፎም የሚያልቅ አይደለም።ኢትዮጵያ ራስ መንገሻን ባታገኝ ኑሮ ባሁኑ ሰአት እያየናት ያለች ኢትዮጵያ ብዙ ነገር ይጎድልባት ነበር።
Posted in Agaw Kemant | Leave a comment

Agaw Democratic Party External Relations Committee Statement on Situations of Agaw People in Benishugl Gumuz, Gondar and Lasta

The Agaw Democratic Party (AgDP)’s external relations communiqué’s states that the recent mass massacre of the Agaw people in Benishangul Games is part of systematic and continuous atrocity against the Agaw people in Ethiopia. And the communiqué condemned in strong terms the crime committed by the Benishengul Regional Government cadres and security there.

Regard to the situation in Gondar, the communiqué described the atrocity against the Agaw people is in continuation. The referendum efforts to bring a peaceful resolution for the Agaw-Kemant constitutional demand has been foiled due to the National Election Board of Ethiopia (NEBE) dishonest and inability to conduct free and fair referendum based on its election law.  The communiqué reads, it seems the continuation of the conflict in Gondar is in the interest of the Ethiopian Federal Government.  Otherwise, it could provide all necessary legal support and security the referendum to be executed fairly and freely in a manner that is acceptable to both contesting parties.

Shamelessly, the NEBE released false data as if there was the referendum in Quara kebeles, Metema and declared a victory for the regional ruling party, the ANDM. The communiqué reads, the ANDM seems it has come to the realization that the NEBE false victory would not bring peace in the region and presumably has shown an interest to take its own administrative measures to resolve the issue. It added, “if this is true”, the AgDP welcomes the ANDM move.

The communiqué also has noticed the demand of the last people for a zonal status of traditional Lasta Province and eventual union with the Wags for cultural revival and mutual development. The document reads, despite the Lastans demand is very basic, at any government level, the ANDM has been twisted and ignored their aspiration for the past three-years. The communiqués call on the ANDM to accommodate the aspiration of the Latsta people if the ANDM is serious about the unity of the region.

Lastly, the communiqué calls on the Agaw people to stand up for their rights in a unity. It reads the Agaw people should never expect any legal protection, but prepare themselves for an inevitable worst situation.


Posted in Agaw Kemant | Leave a comment

A New Book Says What About Gafat People

In Chapter 2, a new book, Identity and history: Who is not Agaw in Gojjam and Gondar, Ethiopia? The Constitution of 1995 and Unequal Treatment of Agaw People – Beta Israel, talks about the Gafat people and the Song of Songs, the 1917th/18th century (Gafat translation). Song of Songs is called in Geez ማሐሊያ፤ ማሐሊያ ሶሎሞን፡፡ Then, the book discusses two views on Gafat identity and concludes the Gafats as one of Agaw groups.

One of unresolved issues in the discussion is whereabouts of the last Gafat Language speaking person. The town of Finote Selam and South Gondar are mentioned, opening a door for further study about the Gafat people. Follow the link below to find the book.

ሰላም ለሁሉም

ቁምላቸው ደስታ ነኝ



Posted in Agaw Kemant | Leave a comment

The Ethiopian Federal Government is Primarily Responsible for Agaw Kemant Genocide and Current Unrest in Metema, Quara and Negade Bahir following Disrupted Referendum (ተሞክሮ የከሸፈውን ሪፈረንደም ተከትሎ ) on September 15, 2017

የቅማንት-አገው ህዝብ ህገ-መንግስታዊ ጥያቄ ምላሽ ያለአግባብ ለመዘግዬቱ ዋናው ተጠያቂ ማነው?

ከጠላታችን ድቁርና

የቅማንት-አገው ህገ-መንግስታዊ ጥያቄ ምላሽ ያለአግባብ ለመዘግዬቱ “ዋናው” ተጠያቂ የአማራ ክልል መንግስት አይደለም። የአማራ ክልል መንግስት ተጠያቂ አይደለም እያልኩ አይደለም። በዋናነት ተጠያቂነቱን የሚወስደው የፌዴራል መንግስቱ ነው። እንዴት ባለ መልኩ ተብዬ ብጠየቅ ምክንያቶቼ የሚከተሉት ናቸው፤
1) የአማራ ክልል መንግስት የቅማንት-አገው ህዝብ ያነሳውን የማንነትና ራስ አስተዳደር ጥያቄ በሰላማዊና ህጋዊ መንገድ ለመመለስ ፍጹም ፍላጎቱና ዝግጁነቱ እንደሌለው የፌዴራል መንግስቱ ግጥም አድርጎ ያውቅ ነበር። በምን መንገድ ከተባለ ደግሞ ግልጽ ነው። ባለው መንግስታዊ መዋቅሩ በኩል (ስራ አስፈጻሚው፣ የደህንነት መረቡ፣የቅማንት ተወካዮች በሚያቀርቡት ቅሬታ፣ ጥያቄው ለክልሉ መንግስት ከቀረበ አዋጅ ቁጥር 251/1993 ከሚያስቀምጠው የጊዜ ገደብ ማለትም ከሁለት አመት በላይ አልፎት ነበር፣ ለክልሉ መንግስት የቀረበው የመብት ይገባኛል አቤቱታ በተመሳሳይ በግልባጭ የፌዴራል መንግስቱ እንዲያውቀው ተደርጎ ነበር፣ ወዘተ)፤
2) የህገ-መንግስቱ ማስፈጸሚያ አዋጅ ቁጥር 251/1993 በሚደነግገው መሰረት የክልሉ መንግስት በሚሰጠው ዉሳኔ ቅሬታ ሲኖር ይግባኝ ለፌዴራሉ መንግስት ማቅረብ የሚቻል ሲሆን የቅማንት ህዝብ ጥያቄ አስተባባሪ ኮሚቴ ህጉን ተከትሎ የይግባኝ ቅሬታ አቤቱታውን አቅርቧል። ይህ በሆነበት ወቅት የፌዴራል መንግስት በቀረበለት የይግባኝ አቤቱታ መሰረት ጉዳዩን አይቶ ውሳኔ ማስተላለፍና ማስፈጸም ሲገባው የክልሉ መንግስት እንደገና እድል ይሰጠኝና በቀረበው ጉዳይ ላይ ድጋሜ የተሳሳተ ውሳኔ ልስጥበት ወይም ጉዳዩን እያዘገየሁ ጊዜ ልግዛበት ብሎ ጥያቄ ሲያቀርብ ስለህዝቦች መብት፣ስለህግ የበላይነት፣ስለዴሞክራሲያዊና ፌዴራላዊ ስርአትና ሰላም ሲባል ፈቃደኛ ሁኖ አስተላልፎ መስጠት አልነበረበትም።
3) አሁንም የክልሉ መንግስት ከእጁ ወጥቶ በድጋሜ ያገኘውን እድል ተጠቅሞ የቅማንትን ህዝብ ጥያቄ አበላሽቶ በ42 ቀበሌ አስተዳደር የህዝቡን እጣ-ፈንታ ሲወስን ተወካዮች የተለመደውን ህጋዊ ስርአት ተከትለው ለፌዴራሉ መንግስት የይግባኝ ቅሬታ አቅርበው ነበር። የፌዴራሉ መንግስትም በቀረበው ይግባኝ ቅሬታ ላይ ውሳኔ ሲያስተላልፍ ህጉ በሚለው አግባብ ሙሉ ሓላፊነቱን አልተወጣም ነበር። የክልሉ መንግስት በጀመረው አግባብ ከቅማንት ህዝብ ተወካዮች ጋር በመግባባት ጉዳዩን ይፍቱት ብሎ ከደሙ ንጹህ ነኝ በሚያስብል መልኩ አፈጻጸሙን አስተላልፎ መስጠቱ ትልቅ ስህተት ነበር።
4) ከዚህ በላይ በተገለጸው የተሳሳተ ውሳኔና አካሄድ ሳቢያ የክልሉ መንግስት እንደተጠበቀው የቀረበውን ህዝባዊ ጥያቄ በህጋዊ መንገድ ከመፍታት ይልቅ የተለያዩ ስልቶችን በመጠቀም አዳፍኖ ማስቀረት ካልሆነ ደግሞ በ42 ቀበሌ አስተዳደር ማዋቀር ላይ ብቻ ቆርቦ ቁጭ አለ። ይባስ ብሎ የቅማንት ህዝብ ተወካይ የሆነውን ኮሚቴ ድራሹን ማጥፋት አለብኝ በሚል ጦርነት ከህዝብ ጋር ገጥሞት እርፍ አለ። ብዙ ኪሳራ ደረሰ። የፌዴራል መንግስቱም ጉዳዩን የማያውቅ መስሎና የተቃዋሚዎች መግቢያ እድል እንዳይፈጠር ለመከላከል በሚል አላማ ገላጋይና ሸምጋይ መስሎ ገባ። እነዚህ ሁሉ በስህተት ላይ ስህተት እየተደራረቡና እየተጨማለቁ የመጡና ወደል-ግብዳ ስህተትን እየወለዱ ቀጠሉ።
5) የክልሉ መንግስትም መንግስትነቱን ረስቶት ወይም እመራዋለሁ ከሚለው ህዝብ ጋር ጦርነት ገጥሞ በደረሰበት ከፍተኛ ሽንፈትና ኪሳራ ሳቢያ ግራ ተጋብቶና ተደነጋግሮ “መንግስት” የሚለውን ቃል ትርጉም ረስቶት እንደወንበዴ አደረገውና ቅማንትን ከመሬት ላይ ጠራርጎ ገሎ ለመጨረስ የዘር ማጥፋት የክተት አዋጅ ባደባባይ አሳውጆ አረፈው። የፌዴራል መንግስቱም ፍጹም የማይመለከተው መስሎ ታዛቢ ሁኖ ሱዳንና ኬንያ ደንበር ላይ ሁኖ ጉዳዩን ይከታተል ነበር። የአገር መከላከያ ሰራዊት እንኳ የዘር ፍጅቱን ጣልቃ ገብቶ እንዲያስቆም ሲጠየቅ “ከበላይ አካል ትእዛዝ” አልተሰጠኝም እያለ ምላሽ ይሰጥ ነበር። ወይ ነዶ! ገና ስንት የተበላሸ የሚጻፍ ታሪክ አለ መሰላችሁ። በዘር ፍጅት ጦርነቱ ሳቢያ እጅግ ብዙ ኪሳራ ደረሰ።
6) የዘር ፍጅቱን ተከትሎ ለደረሰው ኪሳራና ተጎጅዎች የክልሉም ሆነ የፌዴራሉ መንግስት ምንም አይነት እርዳታ አላቀረቡም። ቀይ መስቀል የተባለ አለማቀፍ ድርጅት ትንሽ ከሞከረው እርዳታ ውጭ መንግስት መንግስትነቱን ትቶ ሸፍቶ ድምጽ-አልባ “እምቢ” አሸክሞን ቀረ።
7) መንግሥታዊ የፌዴራል መንግስት ተቋም የሆነው “የሰብአዊ መብት ኮሚሽን” በቅማንት ህዝብ ላይ የደረሰውን ግፍና ኪሳራ አስመልክቶ የጥናት ሪፖርት አለኝ ብሎ ቀርቦ ለኢትዮጵያ ህዝብ ይፋ አደረገ። ተጠያቂ የሚሆኑ የአማራ ክልል መንግስት ባለስልጣናትን ሁሉ ሳይቀር ለይቶና ፈርጆ ቀርቦ ነበር። ቅሉ ግን ምንም አይነት ህጋዊ እርምጃ ሳይወሰድ የዉሃ ሽታ ሁኖ ቀረ።
8) በዘር ፍጅት ደም እጃቸው የተጨማለቀው የክልሉ ባለስልጣኖችም እርምጃ ባለመወሰዱ ምክንያት የጀመሩትን ተንኮል አጠናክረው ቀጠሉ። የቅማንት-አገው ህዝብ ህገ-መንግስታዊ ጥያቄን የበለጠ የሚያዳፍኑበትን ስልት ውስጥ ለውስጥ ነድፈው መንቀሳቀሳቸውን ቀጠሉበት። ለዘመናት ተዳፍኖ የኖረውን “የወልቃይት” ጉዳይ መዘው አመጡና ከውስጥ እስከአገር ውጭ እንዲጦዝ አደረጉ። “አማራና ቅማንት አንድ ነው! ወልቃይት የአማራ ነው! የቅማንትን ጉዳይ የሚያነሱ የወያኔ ተላላኪዎች ስለሆኑ እርምጃ እንወስድባቸዋለን! ወዘተ” የመሳሰሉትን መፈክሮች በአደባባይ አስነበቡ። ቀጥሎም ህዝባዊ ማእበል ተቀጣጠለና ከባድ ኪሳራ ደረሰ። ለሁለተኛ ጊዜ በቅማንቶች አገር-ጎንደር የዘር ፍጅት ተፈጸመ። በታሪክ ታይተው የማይታወቁ ሰውን ማቃጠል ጨምሮ ዘግናኝ ዘግናኝ ወንጀሎች ተፈጸሙ። ሱዳንና ኬንያ ደንበር ላይ ቁሞ ይታዘብ የነበረው የፌዴራል መንግስትም መከላከያ በሚባለው መሳሪያው ግባና “እጨድ” የሚል ትእዛዝ አስተላለፈ። በርካታ የጎንደር ወጣቶች ተቀጠፉ። ወይ ነዶ! ገና ስንት የተበላሸ የሚጻፍ ታሪክ አለ!
9) ሁሉም ነገር የሆነው ሆነና የፌዴራሉም መንግስት አስቸኳይ አዋጅ በማወጅ ለአንድ አመት ገደማ አንድ የረባ የህዝብ ጥያቄ ሳይመልስ ሲደናበር ቆዬ። የቅማንት ህዝብ ጥያቄም አንዱ ነበር። ጊዜን ጊዜ እየወለደው ኪሳራዎችና ህዝባዊ በደሎች እየተከማቹ አንድ ቀን ልክ እንደአዲስ አበባው “ቆሼ” ተደርምሰው አገር እስከሚያጠፉ ድረስ “መከመራቸውን” ቀጥለዋል።
10) እንደው ሌላውን ሁሉ ነገር እንተወውና የሰሞኑን (መስከረም 7/2010) ተሞክሮ በከሸፈው “ህዝባዊ ምርጫ” ወስደን እንኳ ብናዬው የፌዴራሉ መንግስት ሀጥያት እጅግ ግርም የሚል ነው። “ምርጫ ቦርድ” ልክ እንደመከላከያ ሰራዊቱ፣ እንደ ሰብአዊ መብት ኮሚሽኑ፣ ወዘተ ሁሉ በህገ-መንግስቱ ቋንቋ መሰረት የፌዴራል መንግስት ተቋም ነው። ስለሆነም ምርጫ ሲያስፈጽም የፌዴራል መንግስቱን መዋቅርና የጸጥታ ሀይል ይዞ መሆን እንደሚገባው ምንም ክርክር የሚያስነሳ ጉዳይ አልነበረም። የፌዴራል መንግስቱ ህገ-መንግስታዊ ስልጣን ተሽሮ የክልሉ መንግስት በተገላቢጦሽ ለምርጫ ቦርድ ምርጫ እንዲያስፈጽም ትእዛዝ የሰጠው በሚያስመስል መንገድ ነገሩ ሁሉ ተጨመላልቆ፣ ቅዘን በቅዘን ሁኖ፣ ትዝብት በትዝብት ሁኖ፣ ወዘተ አለፈ።

የምርጫ ቦርዱን አሰፋሪ ምግለጫ አገው ሕዝብ ብቻ ሳይሆን የኢትዮጵያን ሁኔታ የሚከታተሉ የውጭ አካላት ጭምር በአገው ሕዝብ ላይ እየተፈጸመ ያለውን ግፍ በትዝብት ተመልክተውታል፡፡

ይህ ሁሉ ሲሆን እንግዲህ የፌዴራሉ መንግስት ሱዳንና ኬንያ ደንበር ላይ ሁኖ የማይመለከተው መስሎ መታዘቡን ቀጥሏል። ሺ ተምሊዬን የቅሬታ ደብዳቤዎች ወደፌዴራሉ መንግስት ቢጎርፉም ቆሻሻ ቅርጫት ውስጥ ተቀደው እየተጣሉ መሰለኝ ወይም ደግሞ የፌዴራል መንግስቱ ዳር ቁሞ የሚመለከትበት “ድብቅ አጀንዳው ስለሚይዘው” መሰለኝ እስካሁን የምንፈልገው የጥያቄ መልስ እውን አልሆነም።
11) የክልሉ ቀበሮ መንግስትም “ሰውን ማመን ቀብሮ ነው” እንዳለችው ቀበሮዋ “የቅማንት ህዝብ ጥያቄ የሚፈታው ‘አስተባባሪ ኮሚቴው’ መቀበሩን ሳረጋግጥ ነው” ያለ በሚያስመስለው መንገድ እያደባና እያለዛለዘ መዳከሩን ቀጥሏል። የቅማንት-አገው ህዝብ ደግሞ “አስተባባሪ ኮሚቴው ውስጤ ነው!” ማለቱንና በአደባባይ ማወጁን ቀጥሏል። የፌዴራል መንግስቷም ድሮም ዳር ሁና መመልከቷን አብዝታው ነበርና አሁን ላይ ግራ ተጋብታ ድንግርግር ብሏት መላው ጠፍቷት “መጽሁፉም ዝም ቄሱም ዝም” እንዲሉ ዝምታን መርጣ ቀጥላለች። የተለያዬ አጀንዳ ያላቸው ነገር ግን “ለኢትዮጵያ ህዝብ” ግልጽ ፍንትው አድርገው “አጀንዳቸውን” ያላሳወቁ በርካታ ቁጥር ያላቸው “ተቃዋሚዎች” ደግሞ ድብቅ አጀንዳቸውን ለማሳካት በቅማንት-አገው ህዝብ፣ በክልሉ መንግስትና በፌዴራሉ መንግስት መካከል የተፈጠረውን ውጥረትና ተፋጦ መተያዬት እንደትልቅ መግቢያ ቀዳዳ በመሻት “ትርምስና ቀውስ” ለመፍጠር “ሌት ተቀን” ከበሮ ድለቃና ፋኖ ተሰማራ ስራቸውን አጠናክረው ቀጥለዋል። የመጨረሻው ውጤት በትክክል ምን እንደሚሆን ደግሞ የሚያውቀው “እግዚአብሄር” ብቻ ነው!
በእነዚህና በሌሎች ምክንያቶች ለቅማንት-አገው ህዝብ ህገ-መንግስታዊ ጥያቄ ምላሽ ያለአግባብ መዘግዬት “ዋናው” ተጠያቂ “የፌዴራሉ መንግስት” ነው ብዬ እከራከራለሁ።

“ብልሹ የመንግስት አሰራር እስካለ ድረስ የነጻነት ትግሉ ተፋፍሞ መቀጠሉ የማይቀር ነው!”
ቸር ወሬ ያሰማን! አሜን!

Posted in Agaw Kemant | Leave a comment

የቅማንት ህዝብ ሰቆቃ ከብሄረ አማራ ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄ ጋር ህጋዊ ፍች እስካልፈጸመ ድረስ ለዘመናት ይቀጥላል!


 ልጅ አለማየሁ ቴዎድሮስ (initially published on Facebook)

 ሃገራችን በዘረጋችዉ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ስርአት አብዛኞቹ ብህር ቤህረሰቦች ማንነታቸዉ ተረጋግጦ እራሳቸዉን በራሳቸዉ ማስተዳደር ከጀመሩና በፌዴራላዊ ስርአቱ ተጠቃሚ ከሆኑ ድፍን 26 አመታት ተቆጠሩ፡፡የቅማንት ህዝብ ከማለዳዉ ጀምሮ በተዘረጋዉ ዴሞክራሲ ስርአት እና ብህር ቤህረሰቦች ባጸደቁት ህገ-መንግሰት መሰረት በፍጹም ሰላማዊነት ህግን በማክበር ማንነቴ ይከበር እራሴን በራሴ ላስተዳድር ይገባል በማለት እየታገለ ቢሆንም ህገ-መንግስታዊ ጥያቄዉ ግን እንዲህ በቀላሉ እዉን ሊሆን አልቻለም፡፡ምክኒያቱ ደግሞ “ቅማንት ቅማንትነቱ ከተረጋገጠና እራሱን በራሱ ካስተዳደረ አማራ ይጠፋል” የሚለዉ መሰረተ ቢስ የትምክተኞች ፐሮፖጋንዳ ቅማንትን ለዝር ማጥፋት እልቂትና ተዘርዝሮና ተቆጥሮ ለማያልቅ ኢ-ሰባዊ ግፍ አጋልጦታል፡፡ቅማንት እንደ እድል ሆኖ የመሬት ተስፋፊዎች የመሸጉበትና ሌላ ሃገር ለመመስረትና ህገ-መንግስቱን ለመናድ ክልሉን ከሚመራዉ ድርጅት ጋር በመቀናጀት ቅማንትን ከምድረ ገጽ ለማጥፋት ቃልኪዳን ያሰሩበት ዞን በመሆኑ ትግሉን ዉስብስብና እስከ ሂዎት መሰዋትነት እንድንከፍል ተገደናል፡፡በቅማንት ህዝብ ላይ ጨዋዉ የአማራ ህዝብ ያልወከላቸዉ ጥቅመኞችና ስልጣን ፈላጊዎች በሙሉ ማላትም ጎህ፣ቤተአማራ፣ሞረሽ ወገኔ፣ሰማያዊፓረቲ፣መአድ፣አርበኖች ግንቦት 7…ወዘተ ተዘርዝሮ አያልቅም የተባሉ ጽንፈኛ ድርጅቶች ከብአዴን ጋር መስመራዊ ቅንጅት በመፍጠር ኢሳት፣ቨኦኤ፣የጀርመን፣ድምጽ፣የአማራ ማስ ሚዲያ፣የተለያዮ ኦንላየን ቻናሎች፣ዋቭ ሳይቶችና ማህበራዊ ሚዲያዎችን በመጠቀም 24 ሰአት በቅማንት ህዝብ ላይ የጥላቻ ፖለቲካ ይሰብካሉ፣ህዝባችንን በጅምላ ያዋርዳሉ፣ይገድላሉ፣ይዘርፋሉ፣ህጻናትን በጠራራ ጸሃይ ይደፍራሉ በጥቅሉ አለም አክ ብሎ የተፋዉን ዘርን መሰረት ያደረገ ጥላቻ ይነዛሉ፡፡
ታጋሹ የቅማንት ህዝብ ግን ከዚህ መራራ ትግል በኋላ የሚገኘዉን ጣፋጭ ድል ፍሬ በማሰብ ብቻ ሲገድሉት ይሞታል፣ሲዘርፉት ይዉሰዱት ብሎ ዝም ይላል፣ሲያዋክቡት አንገቱን ይደፋል፡፡ብአዴንም ቅማንትንትን ጨምሮ ክልሉን እመራለሁ የሚል ድርጅት ሆኖ ሳለ በዴሞክራሲያዊ ካባ ተጀቡኖ ቅማንትም በብሄራዊ ጨቆና ዉስጥ እስካሁኗ ደቂቃ የወደቀ ቤህር ሆኖ እያለ እንደብህራዊ ጠላት በመቁጠር በግልጽ ጦርነት አዉጆበታል፡፡ብአዴን እሱ በሚቆጣጠረዉ ማስ ሚዲያና ጽንፈኞች አስተምሯቸዉን በሚያራግቡበት ሚዲያዎች የዴሞክራሲያዊነት ካባ ተላብሶ እታች ህዝባችን ላይ ግን ነብሰ ገዳይ ወንበዴዎችንና ጉጅሎችን ከምእራባዉያን ሃገሮች ካሉ ጽንፈኞች በሚዋጣ ዶላር መሳሪያ እየገዛ ያስታጥቃል በጠራራ ጸሃይ የቅማንትን ልጆች ያስገድላል፡፡ለዚህም ጭልጋ ወረዳ ገለድባ ከተማ ከህዝብ ዉሳኔዉ ማግስት ያስገደላቸዉ ወንድማማቾች ግልጸ ማሳያ ነዉ፡፡
ብአዴንና ጽንፈኞች ከ 1750 ዓ.ም የትምክት ስርአት ከተመሰረተ ጀምሮ ሁሉንም ማንነቶችና እምነቶች አንድ የማድረግ የሚጠቀምበትን የሰዉ ልጆችን በጅምላ የማንቋሸሽ፣የማግለልና ስብእናን የማዋረድ ተግባር በዚህ በ21ኛዉ ስልጡን ዘመን አጠናክሮ ቀጥሎበታል፡፡በብዝሃነት ላይ የተመሰረተ አንድነት ለሃገራችን ልማት ወሳኝ ነዉ፤ለዚሁም የሃገራችን ቤህር ቤህረሰቦች ብአዴንን ጨምሮ የቃልኪዳናቸዉ ማሰራያ ቀለበት የሆነዉን የኢፊድሪ ህገ መንግስት አጽድቀዋል፡፡ ይሁን እንጅ ከላይ ለመጥቀስ እንደሞከርኩት ብአዴን/ቤትአማራ እንደሌሎቹ ቤህራዊ ድርጅቶች ይህን ብዝሃነትን ሚያስተናግድ ህገ-መንግስት ከልቡ አልተቀበለዉም፡፡ለዚህ ማሳያወቹ በቅማንትና በትግራይ ቤህር ላይ የፈጸመዉን ግድያ ግፍና በደደል ጎንድር ቀበሌ 18 ላይ ትግሬ በመሆኑ ብቻ የገዛ ቤቱ ተዘግቶበት ቤንዚን ተርከፍክፎበት በሳት የጋየዉ ወገናችን ፣አራስን እናት፣አዛዉንቶችን ፣እረኞችን እራሳቸዉን መከላከል የማይችሉ ቅማንቶችን በሳንጃ ሆዳጨዉን እያረደ የገደላቸዉ ፣እንስሳቶች የቅማንት ንብረት በመሆናቸዉ ብቻ በጥይት አረር እንደባለቤቶቻቸዉ እየተደበደቡ የተገደሉት ብአዴን ኢትዩጵያዊዉ ISIS ስለመሆኑ ከበቂ በላይ ማስረጃ ነዉ፡፡
ብአዴን በግልጽ ህገ-መንግስቱንና ብዝሃነትን እንደሚቃወም ማረጋገጫዉ በህዳር 29 ቀን 2007ዓ.ም የቤህርና ቤህረሰቦች ቀን በሚከበርበት እለት ለቤህር ቤህረሰቦች ያለዉን ንቀትና ጥላጫ ለማሳየት ከመላዉ የክልል 3 ዞኖች የተዉጣጣ አሸባሪ ሃይል በማሰባሰብና ገዱ የሚያዘዉን ልዩ ነብሰ በላ ጦር የቅማንትን አርሶ አደር ባህል ልብስ በማልበስና በማመሳሰል የሚኒሊክን ልሙጥና ብጫቂ ጨርቅ በማዉለብለብ ከጸንፈኛ ዲያስፖራ በተዉጣጣ ዶላር፣የመንግሰት ተሸከርካሪዎችን ጨምሮ ለትራነስፖር በመጠቀም ከ15ሽህ በላይ የጥፋት ሰራዊት በማዝመት የቅማንትን ህዝብ ላንዴና ለመጨረሻ ጊዚ ለመደምስ “የዘመቻ ቅማንትን መደምሰስና ወደግብጥ ማባረር” ዘመቻ በመተግበር በህገ መንግስቱና በብሄር ቤህረሰቦች ላይ ያለዉን ንቀትና ትምክተኝነት የሚያሳይ ቁልጭ ያለ ምስክር የማያሻዉ ማረጋገጫ ነዉ፡፡
ይህ ብቻ ሳያንሰዉ እንደ ጎንደርና ባህር ዳር ባሉ ከተሞች ዉስጥ ለዉስጥ ቦዘኔዎችን፣ የባንክ ከፍተኛ እዳ ያለባቸዉን እንዲሁም የከሰሩ ነጋዴዎችን በህቡዕ በማደራጀትና ነዉጥ እንዲነሳ በማድረግ በግልጽ የሃገሪቱን ህገ-መንግስት እንደማያከብሩ የኢፌድሪን ሰንደቅ አላማ በማዉረድና በማቃጠል በየመስሪያቤቶቹና ለነዉጠኞቹም ነዉጠኛ መፎክር አዘጋጅቶ በማደል ሃላፊነት የጎደለዉ ተግባርን ሲፈጸም ሃይ ያለዉ አልነበረም፡፡ ይህ ቡድን አሁን በቅርቡ በማህበራዊ ሚዲያ ባሰራጨዉ ካርታ ደግሞ ወደፊት ይህን ስርአት በማፍረስ ሊመሰርት ያሰበዉ ሃገር ከተከዜ መለስ ቤኒሻንጉል ጉሙዝ እንዲሁም ከፊል ጋንቤላን ያጠቃለለ ሲሆን በደቡብ ደግሞ አዲስ አበባን ተሸግሮ እስከ አዳማ ድረስ እንደ ሚለጠጥ ግልጽ አድረጓል፡፡ለዚህ እኩይ አላማ ተግባራዊነትም መላዉን ሰሜን ጎንደርን እንደ ላቦራቶሪ በመጠቀም አዋጭነቱንም በጨዋዉ የቅማንት ህዝብ ላይ ኢ-ሰባዊ ድርጊቶችን ግድያዎችን ወዘተ በመሞከር/excersices በማድረግ ላይ ይገኛል፡፡
ዉድ የኢትዮጵያ ቤህር ቤህረሰቦችም ቅማንት እየተጋፈጠ ያለዉ የቅማንትን ታሪካዊ ጠላት ብቻ አይደለም፤የሃገራችንን ህዝቦች ጥንተ ታሪካዊ ጠላት ትምክህትን እንጅ፡፡በመሆኑም እየተፈጸመብን ያለዉን ግፍና በደል ሳትረዱት ትቀራላችሁ የሚል እምነት የለኝም፡፡ይህን ጽንፈኛ ሃይል እንደ ሙጀሌ ተባብረን ከነሸንኮፉ መንግልን እስካልጣልነዉ ድረስ የነገ ህልሙ እኛን ብቻ ማጥፋት ሳይሁን እናንተንም ያጠቃለለ ነዉ፡፡የዚህ ህለምኛ ቡድን ስርአቱን በማፍረስ የቀደመዉን የርስት ጉልት ስርአት መትከል እንደሆነ አላማዉ በግልጥ እየነገርን ስለሆነ ሃቁን ታጡታላችሁ የሚል ግምመት ለኝም፡፡
ባጠቃላይ የቅማንትን መብት የማፈንና ዘራችንና ማንነታችን መሰረት በማድረግ የማጽዳቱ ዘመቻ በብአዴን ከፍተኛ ጽንፈኛ ባለስልጣናት የሚመራ የረቀቀ ሴራ መሆኑ ግልጽ ነዉ፡፡ለዚህ ማሳያዉ ወያኔን እንጠላለን የሚሉ ጽንፈኛ ሃይሎች በትግራይና በቅማንት ህዝብ ላይ የዘር እልቂት እንዲከናወን መመሪያ የሰጠዉንና ያስጨፈጨፈዉን የክልላችን ፕረዚዳንት ተብየ እንደ ቤህራዊ ጀግና በመቁጠር ከብአዴን ጎን መቆማቸዉና ገዱን የአትንኩብን የአይናችን ብሌን ነዉ ዘመቻ ትልቅ ማረጋገጫ ነዉ፡፡እነዚህ ቡድኖች እነሱ ወያኔ የሚሉትን ከጠሉ እንዴት ነዉ ብአዴንንና ገዱን ወይም በብኣዴን ዉስጥ የተወሸቁ ትምክተኞችን/ጽንፈኞችን አትንኩብን የሚሉት፡፡እኔ እንደሚገባኝ ህወሃትና ብአዴን ወይም ሌሎቹ የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች ህገ-መንግስቱን በጋራ ያጸደቁና ለአንድ አላማ የተሰለፉ ናቸዉ ብየ ነዉ የማምነዉ፡፡
የቅማንትን የራስ አስተዳድር ለመመስረት በ 12 ወረዳዎች ዉስጥ የህ/ዉሳኔ እንዲካሄድ በጥምር ኮሚቴዉ ስምምነት መደረሱ የሚታወስ ሲሆን ብአዴን ከተላላኪዎቹ ጋር በመቧደን ከጋራ ስምምነቱ ዉጭ በ 8 ቀበሌዎች ብቻ እንዲከናወን አድርጓል፡፡የዚህ ህ/ዉሳኔ አላማም ማንነትን የሚወስን ሳይሆን የአስተዳደራዊ አማራጭን መወሰን ነበር፡፡ያ ማለት ደግሞ አንድ ቅማንት ወይም የአማራ ተወላጅ የሆነ ግለሰብ ማንነቱ እንደተጠበቀ ሆኖ ለአስተዳደራዊ ጉዳዮች ይመቸኛል ወደሚለዉ አስተዳደር በፍላጎቱ እንዲካለል ማድረግ ነበር፡፡ይሁን እንጅ ብአዴን ከፍተኛ በጀትና ካድሬዎቹን፣ፖሊሶችን፣ልዩ ልዩ ታጣቂዎቹንና ጨፍጫፊዉን በገዱ ብቻ የሚታዘዘዉን ልዩ ሃይል ወዳካባቢዉ በማዘመት ከመዝገባ ጀምሮ ልዩ ልዩ ኢ-ዴሞክራሲያዊ በደሎችን በመላዉ የቅማንት ህዝብ ላይ እየፈጸመ ይገኛል፡፡
ለአብነትም የቅማንት ህዝብ ሆ ብሎ ወጥቶ ለህ/ሳኔዉ እንዳይመዘገብ ቤት ለቤት በመዘዋወርና በየጎጡ ታጣቂ በማስፈር ወደምዝገባ እንዳይሄድና እንዳይመዘገብ ዉህከት መፍጠር፣የቅማንት ታዛቢወችንና የኮሚቴ አባላት በዛቻና በታጣቂ ሃይል ወደምርጫ ጣቢያዉ እንዳይጠጉ ማድረግና ቤት ለቤት በመዘዋወር ቅስቀሳ እንዳያከናዉኑ እስከ ማሰር የደረሰ በደል መፈጸም፣የምርጫ ጣቢያወችን ማእከላዊ ከሆነዉ ቦታ ብአዴን በስልጣኑ በማዛወር ህዝብ ወደማይደርስበት ቦታ በመቀየር ለህ/ዉሳኔዉ ተደራሽ እንዳይሆኑ ማድረግ፣ወደቦታዉ የተላኩ የምርጫ ቦርድ አባላትን ስራቸዉን በነጻነት እንዳያከነዉኑ በመሳሪያ አጅብ ዉስጥ በማድረግ ማሸማቅ፣ በተለይም ቋራ፣መተማና ጎንድር ከተማ ምርጫ ጣቢያዎች ነዋሪ ላልሆኑ የአማራ ተወላጆች ህጋዊ ያልሆነ መታወቂያ በማደል እንዲመዘገቡ በማድረግ በህ/ዉሳኔዉ ብልጫ ለማግኘት ተግተዉ ሌት ተቀን ስርተዋል፡፡በምርጫዉ ቀን ደግሞ ኮሚቴዎችን አስረዉ አንገላተዋል፣ህዝቡ ወደምርጫ ጣቢያ እንዳሄድ ነብሰ ገዳይ ታጣቂዎችን ቤት ለቤትና በየጎጡ በማዝመት የቅማንትን ተወላጆች የምርጫ ካርዳቸዉን እየነጠቁ በመቅደድ ከምርጫዉ ዉጭ አድርገዋቸዋል፡፡
በጣም የሚያስተዛዝበዉ ጉዳይ ምርጫ ቦርድ ወኪሎቹ ቀን ተቀን በቅማንት ህዝብ ላይ የሚደርሰዉን በደልና ማዋከብ በአካል በቦታዉ ተገኝተዉ እየተመለከቱና እያዩ እንዲሁም ከ 11% በላይ ህዝብ ከላይ በተገለጹት ተጸኖዎች አማካኝነት ያልመረጠ መሆኑ የተረጋገጠ ሆኖ እያለ 4 ቀበሌዎች ከ 90 ፐርሰንት በላይ የቅማንት ህዝብ ሚኖርባቸዉ ብአዴን ምርጫ እንዳይከናወንባቸዉ ከዚህ በፊት ከተደረሰዉ የጥምር ኮሚቴዉ ስምምነት ዉጭ ስልጣንን ከህግ በላይ በመጠቀም የህዝብ ዉይይት ያስፈልጋል በማለት በሃይል ምርጫ ያልተከናወንባቸዉ መሆኑ እየታወቀ የምርጫ ቦርድ ምዝገባዉና ህ/ዉሳኔዉ ሰላማዊና ዴሞክራሲያዊ ነበር በማለት ኢ-ሚዛናዊ የሆነ መግለጫ ሰጥቷል፡፡በመሆኑም በእኔ እምነት ህ/ዉሳኔዉ ግቡን የመታ፣አሳታፊና ዴሞክራሲያዊ ያልነበረ፤ለትምክተኛዉና ለጸንፈኛዉ ቡድን የልብ ልብ የሰጠ ወደፊትም እመሰርተዋለሁ ለሚለዉ የቅጀት ሃገር እንደመንደርደሪያ ለሚያደርገዉ ሙከራ እንደ አድቫንቴጅ እንዲወሰድ ሆኖ አልፏል፡፡ ይሁን እንጅ ይህ ጉዳይ ለአካባቢዉ ዘላቂ ሰላም ይሰጣል ተብሎ አይታሰብብም፡፡እነሱ እንደሚሉት ምርጫ ቦርድ ዉጤቱን ሳይገልጥና ገና የህ/ዉሳኔዉ ሂደት ሳይቋጭ 7ቀበሌዎችን በነባሩ እንቆይ በማለት ህዝቡ ወሰነ ሚል ዜና በተለያዩ ንፈኛዉ በሚጠቀምባቸዉ ሚዲያዎች ቪ.ኦ.ኤን ጨምሮ መታወጁ የህ/ዉሳኔዉን ታማኒነት ጥያቄ ምልክት እንዲኖረዉ አድርጎታል፡፡ በመሆኑም እነሱ እንደሚሉት ምርጫ ቦርድ ሚያወጣዉ ዉጤት ብአዴን/ቤተአማራ አሸነፍን በማለት ከሚያራግበዉ ጋር ከተመሳሰለ ምርጫዉ አስቀድሞ የተጭበረበረና ያ ለመብቱና ለነጻነቱ ቅማንት እንጅ ማይመለከተኝ አማራነት ሊለጠፍብኝ አይገባም በማለት 26 አመት ሙሉ ለታገለዉ፤ ብአዴን/ቤትአማራ ጦር አዝምቶ በጠራራ ጸሃይ የታረደ፣ንብረቱ በሳት የወደመበት ለመተማ፣ለቋራና ለጭልጋ ህዝብ እንደ ስድብና ንቀት የሚቆጠር ይሆናል፡፡የምርጫ ሂደት እንደዚህ ባደባባይ ከህዝብ ሚነተቅ ከሆነ ሃገሪቱና ፌዴራላዊ ስርአቱ አደገኛ ሁኔታ ዉስጥ ያለ ስለመሆኑ ግልጽ ማሳያ ነዉ፡፡
ዉድ የቅማንት ምሁራን ተማሪዎችና ወጣቶች፡-
የቅማንት ህዝብ ከሰሜን ጎንድር የአማራ ህዝብ ጋር አንድ ደም ያለዉ ህዝብ ነዉ፡፡በመሆኑም ለቅማንት አጎራባች የሆነዉ ያማራ ወንድም ህዝብ በአካባቢና በተለያዮ ታላላቅ ህዝባዊ ዉይይቶች ላይ ለመንግስት አቋሙን ግልጽ አድረጓል “ቅማንት የጠየቀዉ ህገ-መንገስታዊ ጥያቄ መብቱ ነዉ መልሱለት የምታጋድሉንና ለማቃቃር የምጥጥሩት እናንተ ናችሁ”በማለት ለብአዴንና ለጽንፈኞች ግልጽ በማድረግ ለቅማንት ህዝብ ያለዉን አጋርነት ግልጽ አድረጓል፡፡ብአዴንም ይህ ታላቅ ያማራ ህዝብ የሱን የከፋፋይነትና ትምክታዊ ጽንፈኝነት ስላልተቀበለ እራሱ በህዝባችን ላይ እያደረሰ ያለዉን ሴራ በታላቁ ያማራ ወንድም ህዝብ ላይ ለማላከክ ይሞክራል፡፡ይሁን እንጅጅ ብአዴን በሁለቱ ወንድም ህዝቦች ላይ ደገሰዉን የማፋጀት ሴራ ሁለቱ ህዝቦች በመነጋገር አክሽፈዉታል፡፡
ከላይ ለመግለጸ እንደሞከርኩት ብአዴን የቅማንትን ህዝብ እንደ ቤህራዊ ጠላት በመቁጥርና ከተለያዩ አገር የከዱ የግብፅና የኤርትራ ቅምጦች ጋር በመቀናጀት በህዝባችን ላይ ከዘር ማጽዳት ወንጀል እስከ ማፈናቀል ማዋከብና ሁሉን አቀፍ የሆነ የሰባዊ መብት ጥሰትና ረገጣ በህዝባችን ላይ በመፈጸም ላይ ይገኛል፡፡ከዚህ ቀደም ቅማንት መባላችንን ፈርተንና ተሸማቀን ስለአንድነታችን በጋራ መወያየት አልቻልነም ነበር፡፡አሁን ግን እደሜ ለባዴንና ለጽንፈኞች የቅማንትን ወጣቶችና ምሁራን ከዚህ ጨምድዶ ከያዘን ቆፈን ተላቀን መሰደቢያችን የነበረዉ ስማችንን በኩራት እኔ ቅማንት ነኝ በማለት ለመብታችን በያለንበት በመታገል ላይ እንገኛለን፡፡ምናልባትም አሁንም “ቅማንት የእንጨት ፍሬ” ላለመባል እራሳችሁን የደበቃችሁና በህዝባችን ላይ የሚፈጸመዉን መብት ረገጣ አሻግራችሁ የምታዩ ካላችሁ ታሪክ ይፋረዳችኋል፡፡እናንተ እንኳን ዝም ብትል ብአዴንና ትምክተኞች ከማሳደድ አይቦዝኑም፡፡አሁን በሰሞኑ በቅማንት ታላላቅ ምሁራን ላይ ስማቸዉን በመዘርዘርና ፎቷቸዉን በየማህበራዊ ሚዲያዉ በመለጠፍ በአለማቀፍ ጽንፈኛ ሚዲያዎች ጭምር ስማችዉ እየተብጠለጠለ እንደሆነ እየታዘብን ነዉ፡፡ይህ ጉዳይ አስተሳሰባችን ከፍ እንዲልና ትግላችን ወደላቀ ደረጃ ያደርሰዉ እንደሆነ እንጅ ለሴኮን ሊያስቆምን አይችልም፡፡በርግጥ የቅማንትን ምሁራን እነሱ የጠቀሷቸዉ ብቻ ሳይሆኑ ባለማቀፍ ተቋማት፣በሃገር ዉስጥና ከሃገር ዉጭ የሚገኙ ለቁጥር የሚታክቱ ናቸዉ፡፡በምህንድስናዉ፣በህክምናዉ፣በዉትድርናዉ፣በማህበራዊ ዘርፉ…ወዘተ ማለትም እዉቅ ዶክተሮችን፣ኢንጅነሮችን፣ፓይለቶችን፣ፕሮፌሰሮችን፣የተለያዩ ዬኒቨርሲቲ መምህራኖችን፣ልዩ ልዩ አስተማሪዎችን፣ወታደሮችን፣በመማር ላይ የሉ ለቁጥር የሚታክቱ ወጣቶችንና ልዩ ልዩ ሙያተኞችን…ወዘተ ያፈራና በስነምግባር ኮትኩቶ ያሳደገ ቅማንት ታላቅ ህዝብ ነዉ፡፡
ይህ ሁሉ ምሁራን ቅማንት አፍርቶ እያለ ግን በትምክተኛዉና በተስፋፊዉ ቡድን ከሚደርስበት ዱላ ግን ሊያስጥለዉ አልቻለም፡፡በመሁኑም ለምን የሚል ጥያቄ በማንሳት እራሳችንን ልንጠይቅ ይገባናል፡፡ በእኔ እምነት በቅማንት ህዝብ ላይ ይህ ሁሉ በትር የሚያርፍበትና ጥይት ባለማቋረጥ የሚተኮስበት የቅማንት ህዝብ ስላልተደራጀና እኛ ልጆቹ የህዝባችንን በደልና ሰቆቃ በየጥሻዉ ተደብቀን ተመልካች በመሆናችን ነዉ፡፡ በግልጽ እንደሚታየዉ ክልሉን ከሚመራዉ ብአዴን/ቤተኣማራ ጀምሮ ለዴሞክራሲና ለነጻነት ቆመናል የሚሉ ሃይሎች በሙሉ እንደ አንድ በመሆን በቅማንት ህዝብ ላይ ከግድያ ጀምሮ የጥላቻ የእባብ መርዛቸዉን ባንድ 2 ሚሊዮን በሚሆን ህዝብ ላይ ዘር ተኮር የሆነ ተግባር ይፈጽማሉ፡፡ከኢትዩጵያ ሰባዊ መብት ኮሚሽን ዉጭ እንደም ቡድን ወይም የፖለቲካ ድርጅት በቅማንት ህዝብ ላይ የተፈጸመዉንና እተፈጸመ ያለዉን የዘር ማጽዳት ዘመቻ ያወገዘ የለም፡፡
ጽንፈኛ ቡድኖች እየነገሩን እንዳለዉ ምንም እንኳ የቅማንት የራስ አስተዳደር ቢመሰረት እንኳን በብአዴን እስከተገዛን ድረስ ከሚሰነዝሩት ዱላ ወደፊት እንደማናመለጥ አስረግጠዉ እነገሩን ይገኛሉ፡፡ደሞም ትክክል ናቸዉ በዋግ ህምራና በአዊ አስተዳደር እየተፈጸመ ያለዉን እኩይ ተግባር ማየቱና ማጤኑ ብቻ በቂ ነዉ፡፡በቅማንት ህዝብ ላይም የታሰበዉ የከዉ ነዉ፡፡ ብአዴን የቅማንትን ህዝብ እንደ ቤህራዊ ጠላት አድርጎ ፈርጆ መላክ አስቀምጦ ይመራናል ወይም የልማትና ዴሞክራሲ ጥማታችንን እንድንወጣ ያደርግልናል ብሎ ማሰብ የዋህነት ነዉ፡፡ይልቁንም እንደነ በየነ አስማረና አቡኔ ብሩ አይነቶችን በቅማንትነታቸዉ የሚያፍሩና አደርባዩችን ሙሰኞችንና ደካሞችንችን በቅማንት ህዝብ ትክሻ ላይ በመጫን ከላይ እንደጠቀስኳቸዉ የቤህረሰብ አስተዳደሮች በጅ አዙር መግዛቱንና ጭቆናዉን በስመ የራስ አስተዳደር በረቀቀ መንገድ እንዲያስቀጥል ሰፊ እድል ይሰጠዋል፡፡
በመሆኑም እኛ የቅማንት ልጆች አንድ ሆነን እስካልተደራጀን ድረስ ራስ አስተዳደሩ መፍትሄ እንደማይሆን ከህዝበ ዉሳኔዉ በኋላ በቅማንት ህዝብ ላይ እየደረሰ ያለዉ ዛቻና ግድያ ትልቅ ማሳያ ነዉ፡፡ በመሆኑም ለዉይይት የሚከተለዉን ዘላቂ የመፍትሄ ሃሳቤን አቀርባለሁ፡-
መፍተሄዉም ከብአዴን/ቤተአማራ ጋራ ህጋዊ ፍች መፈጸም ነዉ፡፡የቅማንት ልዩ አስተዳደር በሃቀኛና ህዝቡ እራሱ በቀጥታ በሚመርጣቸዉ ሃቀኛ ልጆቹ መተዳደር ይገባዋል፡፡ያን ለማድረግ ደግሞ የቅማንት ህዝብ የሃገሪቱን ህገ-መንግስት የተቀበለና ያከበረ ዴሞክራሲያዊ የፖለቲካ አደረጃጀት ያስፈልገዋል፡፡ይህንንም ልምድ ከአርጎባ ህዝብ መዉሰድ ያስፈልጋል፡፡የአርጎባ ህዝብ የራሱ ዴሞክራሲያዊ የፖለቲካ ድርጅት ባለቤትና የኢህአዴግም አጋር ድርጅት ነዉ፡፡በመሁኑም ያለማንም ጣልቃ ገብነት ከቀበሌ ጀምሮ፣የተወካዮች ም/ቤትና ፌዴሬሽን ም/ቤት እራሱ ህዝቡ በቀጥታ የመረጣቸዉ የራሱ ልጆች በፍታዊነት ተወክለዋል፡፡ይህ በመሆኑም ቤህረሰቡ ያለማንም ጣልቃ ገብነት እራሱን በማስተዳደር፣ለመጥፋት ተቃርቦ የነበረዉን ቋንቋዉንና ባህሉን በማሳደግ በተዘረጋዉ ፈዴራላዊ ስርአት ተጠቃሚ እየሆነ ይገኛል፡፡
ቅማንት ባለመደራጀቱ የተነሳ ስለቅማንት መብት ጥያቄ የሚያነሳ የቅማንት ልጅ ሁሉ የህወሃት ተላላኪ እየተባለ በመሰደብና ባሉበት ግደሏቸዉ አዋጅ በጅምላ እየታወጀብን ይገኛል፡፡ባጠቃላይ ብአዴን ከኢትዮጵያ ጠላቶች ጋር በመቀናጀት በቅማንት ህዝብ ላይ እያደረሰ ያለዉ ዘርን መሰረት ያደረገ ግድያ እነ መላኩ ተፈራና ገዛከኝ ወርቄ በህዝባችን ላይ ካደረሱት ጭፍጨፋ በእጅጉ የከፋ ነዉ፡፡እነዚህ ሁሉ አስገዳጅ ምክኒያቶች የቅማንት ህዝበ የራሱ መሪ ድርጅት ከላይ እንደጠቀስኩት እንደ አርጎባ፣ቤኒሻንጉል፣ሃረሪ፣ጋንቤላ፣ሶማሌ፣አፋር፣…ወዘተ ህዝቦች እራሱን በራሱ የመምራትና ሙሉ የፖለቲካ የስልጣን ባለቤት እንዲሆን ያደርገዋል፡፡
የቅማንት ምሁራንና ወጣቶች ይህን ማድረግ ካልቻልን ህዝባችን በስመ የራስ አስተዳደር አሁን እየተደረገብን ካለዉ የከፋና የቅማንት ምሁራን እና ታጋዮችን የቻለዉን ሰሞኑን ገለድባ ከተማ ላይ እንደፈጸመዉ ወንድማማቾች ግድያ እንዲገድልና የቀረዉንም በህግ ሽፋንና የመንግስትን መዋቅር በመጠቀም ወደዘብጥያ እንዲያወርዳቸዉ እድል እንደመስጠት ይቆጠራል፡፡ከዚህ በተጨማሪም ልጆቻችን ቅማንት ሆነዉ እያለ የማይመለከታቸዉን “…የአማራነት ክብር..”የሚል በማንነት ላይ ተመሰረተ የማይወክለንን መዝሙር በየት/ቤቱ እየዘመሩ ስለማይመለከታቸዉ ማንነት በስመ መዝሙር የስነ-ልቦና ተጠቂዎች እንዲሆኑ መፍቀድ ይሆናል፡፡ከላይ ያለዉን አደረጃጀት እስካልፈጠርን ድረስ በፌደራል ስርአቱ መጠቀምና ለናፈቀንና እንደ ሰማይ ለራቀን ዴሞክራሲ ባህልንና ያካባቢያችንን ልማት ማምጣት ህልማችን እንደሆነ አለም ጥላን ትኮበልላለች፡፡
በመጨረሻም የቅማንት ምሁራንና ደጋፊዎቻችን ባቀረብኩት ሃሳብ ላይ በያላችሁበት በመነጋገር ድጋፍ ወይም በአመክንዩ ላይ የተመሰረተ ክርክር እንድታደርጉበት አበክሬ እያሳሰብኩ ለዴሞክራሲና ለፍትህ መስፋፋት እየታገላችሁ ያላችሁ ቤህር ቤህረሰቦች ምንም እንኳ እናንተ እኛ እየተጋፈጥን ያለዉን ዘረኝነትና ትመክታዊ ስርአት ከ 26 አመት በፊት አሽቀንጥራችሁ የገረሳችሁት ቢሆንም የቅማንት ህዝብ ግን የናንተን አድል ማግኘት እንደ ሰማይ እርቆት ይከዉ ከ26 አመት በኋላም በሰቆቃ ዉስጥ ይገኛል፡፡በመሆኑም የቅማንት ህዝብ ሙሉ በሙሉ የዴሞክራሲያዊ ስርአቱ ተጠቃሚ እንዲሆንና በሃገራችን ላይ እያንዣበበ ያለዉ ጽንፈኝነትና ትምክታዊ አስተሳሰብ ከቅማንት ደል ጋር ግብአተ መሬቱ እንዲፋጠን ከቅማንት ህዝብ ጎን የመሰለፍ የታሪክና የዜግነት ግደታ አለባችሁ፡፡ልጅ አለማየሁ ቴዎድሮስድል ለታጋሹና ለጨዋዉ የቅማንት ህዝብ ሞት ለጽንፈኖችና ለትምክህት!!


Posted in Agaw Kemant | Leave a comment