Awi ANDM Members Walkout from ANDM Meeting

According to an anonymous source, prior to the ANDM General Conference at Bahir Dar, scheduled for September 5-8, 2014, the Amhara National Democratic Movement (ANDM) held woreda (district) level meetings throughout woredas. Theoretically, woreda conferences supposed elect delegates who could participate at the General Conference at Bahir Dar. Something unusual happened in two woredas, Zigam and Chagni Urban Administration. The Awi ANDM members in these woredas walked out from the meeting in dispute related to whether there was democracy and development in Awi. The ANDM leadership tried to impose its views, but the Awis took opposite stand and questioned the legitimacy of ANDM to govern Awi. Then, they walked out from the meeting hall in both woredas. The event occurred the last week of August.
In related news, the Awi University Students who took part in Bahir Dar, in the government policy training, like other university students also expressed their dissatisfaction with the existing system. They raised several questions in what they see inequity in development, annual budget allocation, industry zone designation, absence of university, hospital, FM media at zone level and infrastructure as the whole.
In addition to these comments, the university students recommended the English to be the medium of instruction for at elementary schools starting from grade 5 to improve the students’ English efficiency. Some studies have indicated that a large number of Awi students fail ELC, college entrance exam due to English deficiency. Those who admitted to universities are also face the risk of dismissal in their first year for the same reason.

Posted in Agaw Kemant | Leave a comment

United States, France and Britain Blame Hamas for Current Crisis in Gaza

The governments of US, Britain and France blamed Hamas for the current crisis in Gaza, and recognized Israel’s self-defense. click here for more Despite the Israel military’s repeated statement on its sensitivity for civilian Gazans, growing civilian causality in Gaza is creating what is called friendly crack between Israel and the US that led to criticism and counter criticism. Secretary of State, Mr. John Kerry is still in intensive diplomacy to bring about ceasefire. Both Hamas and Israel are reluctant to permanent ceasefire without meeting respective objectives of each party. Hamas puts lifting of blockage from Gaza for ceasefire as a precondition. Similarly, Israel disclosed its determination to continue the military operation till destroy Hamas’ tunnels, which used HAMAS to fire rockets at southern Israel civilian population. However, Israel signaled its intention for the troop withdrawal on August 2. So far, UN and Egyptian sponsor ceasefire effort is without success. In the meanwhile, public rallies held in France and US in the favor of ceasefire. Most of the participants are with the middle East origins and there is fear that one sided gathering may incite Ant-Semitism, as was the case in France two weeks ago. It is believed that Israel does not have the goal of destroying HAMAS, but demilitarize and weaken eventually to recognize the existence of Israel and join other Palestinian factions for negation to reach in the two-state peaceful solution.
In related news, television run by Eritrean and Ethiopian Protestants called Elshaday sponsored the prayer service in the Friday evening for Israel and Middle East as the whole. Pastor Daniel from Washington DC was invited to Elshaday network to conduct the prayer with Pastor Abera, the founder of the network.

Posted in Agaw Kemant | 7 Comments

Call for Support for Continuity of wlka

Peaceful political struggle without media is entirely unthinkable. For the past 3-years, the Agaw people’s struggle, specially, Kemant’s struggle for self-rule and equality that took the attentions of many people could not happen at all without wlka. Indeed, wlka has done its professional responsibility as the online press media. Now days, it is facing enormous challenges for its continuity as the forum and provision of compatible services in the dramatically changing world. There are two major parameters wlka has encountered, financial and personnel who have to provide voluntary services indefinitely. At this point, there are only two unpleasant choices, either strengthen the existing media and pursue the resistance for liberty and constitutional rights, or give up, surrender to the oppressors and live in second class citizenship. If the choice is the former, the following measures must be taken for wlka’s effective continuity:
1. It has to be updated including domain modification and hardware upgrading on its base, to uphold its security and functional capacity.
2. Be able to pay transport and allowance for an informant who travels to field to collect first hand evidence.
Certainty, financial commitment is required to execute the project:

  • $6,790 for the system upgrading and enhancement including backup capability for offline availability;
  • $3,386 for allowance and transport cost for the informants per year;
  • $510 for contingency in the case of emergency for immediate life support. If any thing, like automobile accident happens on the informant while in the field;
  • TOTAL of $US 10,686 only.
  • You are kindly requested to support financially the project as you are keen to the liberty of the oppressed people. Also, share this information with those who have no access to the website. Then, please take initiatives and setup a steering committee that can collect fund from the country you are living. Then, communicate wlka in the same way, you send your articles and comments for publication. Leave your full address including e-mail, phone number with country code and name of city. Then, wlka will contact you for a further action. Thanks!

    Posted in Agaw Kemant | 3 Comments

    Amhara is not Ethnic Name, But Religious Denomination: Professor Mesfin Woldemaryam 1991

    By Mizigena A

    የፕሮፌሰር መሥፍን ወ/ማሪያምን እውነቶች የሚክዱ ‹‹የቁልቁለት ተጓዦች››
    የኢትዮጵያ ሕዝብ አብዮታዊ ዲሞክራሲ ግንባር (ኢ.ሕ.አ.ዴ.ግ) የደርግ ወታደራዊ መንግሥትን በኃይል አስወግዶ በትረ-አገዛዙን በተረከበ ማግሥት ፕ/ር መሥፍንና የቀድሞው ጠቅላይ ሚኒስተር (የያኔው ፕሬዘዳንት) በቴሊቪዥን መስኮት ቀርበው በወቅቱ ስለነበረው የአገሪቱ ወቅታዊ ሁኔታ ውይይት (dialogue) ማድረጋቸው አብዛኛዎቻችን የምናስታውሰው ጉዳይ ነው፡፡ በዚያ ውይይታቸው ወቅት ፕ/ሰሩ ለአብዛኛው ኢትዮጵያዊ እጅግ ለማመን የሚከብድ ነገር ተናገሩ፤ ይህ በያኔው የሽግግር መነግሥት ፕሬዚዳንትና በሳቸው መካከል በነበረው ክርክር ያነሱት ነገር ‹‹ አማራ የሚባል ብሔር የለም፣ እንዲያውም በኢትዮጵያ ጎሳ እንጅ ብሔር የሚባል ነገር የለም›› በማለት ነበር ሀሳባቸውን ያራመዱት፡፡
    በወቅቱ ይህ ንግግራቸው ከተለያዩ አቅጣጫዎች አቧራ አስነስቶ እንደነበርና በግል ስብዕናቸው ላይ ሳይቀር ዛቻ አዘል ንግግር እንዳስከተለባቸው በቅርቡ በፋክት መጽሔት ባወጡት ጹህፍ አስነብበውናል፡፡ ይህን እምነታቸውን ወይም እውቀታቸውን ተጠቀመው ‹‹የክህደት ቁልቁለት›› የሚል መጽሐፍ በማሳተም ‹‹ አማራ የሚባል ጎሳ የሌለ መሆኑንና ‹አማራ› የሚለው ቃል ከክርስትና እና ከመጠመቅ ጋር የተቆራኘ ቃል ለመሆኑ በሰፊው አብራርተው፤ ኢ.ሕ.አ.ዴ.ግ ‹‹አማራ የሚባል ብሔር አለ›› የሚለው ፈጠራ መሆኑና ይህን በሀይማኖቱ ምክንያት ራሱን ‹አማራ› ነኝ ብሎ የሚጠራውን ህዝብ ለይቶ ለማጥቃት ካለው ድብቅ ዓላማ የመነጨ ነው በሚል ያብራራሉ፡፡
    ከፕ/ር መሥፍን ሌላ ‹አማራ› የሚባል ብሔር ወይም ዘር አለመኖሩን ሌሎች የጻፉትን አንደተጨማሪ ማሳያ መጥቀስ እወዳለሁ፡፡ኢትዮጵያ የዓለሙ መፋረጃ ” በሚል በንቡረ እድ ኤርምያስ ከበደ ወልደኢየሱስ ስለአማራ ትርጉምና ትውፊት የተጻፈውን እንመልከት- “ዐምሐራ” የሚለዉ ቃል መልእክትና ትርጉም ባለዉ ምክንያት በኢትዮጵያ ምድር ለሚኖረዉ ለአብዛኛዉ የአገሪቱ ነባር ህዝብ የተሰጠ ትውፊታዊ ስያሜ ነዉ፡፡ በአጠቃለይ ቅዱስ ኪዳነ ሃይማኖት እየተማሩና እያወቁ በፈቃዳቸዉ ሲገረዙና ሲጠመቁ ‹ዐምሐራ› ወይም ‹ክርስቲያን› እየተባሉ የእግዚአብሔር ህዝብ ሆኑ ይላል፡፡
    ይህም ኅብረተሰብ “አንድ ነጠላ ጎሳ ወይም ነገድ ነዉ” ተብሎ ለእርሱ መለያና መታወቂያ ይሆን ዘንድ የተሰጠ ስያሜ አይደለም ይላሉ ፀኃፊው፡፡የቃሉ ፍቺ እንደሚያመለክተዉ ዐምሐራ በኢትዩጵያ ምድር የሰፈሩ ፤ከተለያዩ ጎሳዎች፤ነገዶች፤ዘሮች፤ ቋንቋዎች፤ባህሎችና ሃይማኖቶች የተዉጣጡ ወንዶችና ሴቶች እርስ በርሳቸዉ በመጋባት በሥጋ አንድ የሆኑበት ህልዉና ነዉ” ይሉናል ንቡረ እድ ኤርምያስ ከበደ ወልደኢየሱስ
    አዎ ዐምሐራ የሚለዉ ስም ለምሳሌ አገዉ፤አርጎባ፤አፋር፤ኦሮሞ፤ጉራ፤ጋፋት፤ሓዲያ፤ ወላይታ፤ከምባታ፤ ኩናማ ወይም ትግሬ እንደሚባለዉ በየጎጣቸዉና በየክልላቸዉ በየእምነታቸዉና በየቋንቋቸዉ ተለያይተዉና ተወስነዉ በየስማቸዉ እንደሚታወቁት ብሄሮች ወይም ሴማዉያን ፤ካማዉያን ያፌታዉያን ተብለዉ በመላዋ ምድር ተሰራጭተዉ እንደሚኖ እንደ ሦስቱ የሰው ዘር የትውልድ ቅርንጫፎች ሳይሆን ሰዎ ሲጠመቁ (ኦርቶዶክስን( ሲቀበሉ ብቻ የሚሰጥ ሥም ነው፡፡

    ይሁን እንጅ አሁንም ድረስ ይህ ሀቅ ያልተዋጠላቸው ግለሰቦች የፕ/ሩን ‹‹አማራ የሚባል ብሔር የለም›› አባባላቸውን የማይቀበሉ ግለሰቦች ‹‹አማራ ለመኖሩ ይኸው እኔ ምስክር ነኝ›› የሚሉና ‹አማራ› ለሚባል ህዝብ መኖር አማርኛ ቋንቋን መናገር እንደዋና መገለጫ ብለው የሚጠቃቅሷቸውን በማስቀመጥ ለመሞገት ይሞክራሉ፡፡ እኒህ የሰሜን ኮከብ የሚባሉ ጸኃፊ በሎሚ መጽሔት የነሐሴ ዕትም ባወጡት ጹህፍ የፕ/ሰሩ ሀሳብ ሲቃረኑ በጹህፋቸው ሀሳባቸውን አንዲህ በማለት ያብራራሉ፤ ‹‹ትግርኛ ተናጋሪው ትግሬ፣ ኦሮምኛ ተናጋሪው ኦሮሞ፣ ሲዳምኛ ተናጋሪው ሲዳማ — ወ.ዘ.ተ. ከተባለ አማርኛ ተናጋሪውም ‹አማራ› ነው ሊባል የሚችለው›› በማለት ያብራራሉ፡፡ በማከልም ሲከራከሩ ‹‹ሲታረድ ራሱን ያልተከላከለና ያልተፈራገጠ እንሰሳ (በግ) በቁሙ እያለ ‹በግ› ሲታረድ ግን ስላልተፈራገጠ ‹በግ› አይደለም ሊባል አይችልም ማለት ተገቢ ያልሆነ መከራከሪያ ነው›› በማለት የፕ/ሩን ‹‹አማራ የሚባል ህዝብ ቢኖር ከሚደረስበት ጥቃት በጋራ ራሱን መከላከል ይችል ነበር›› አመክኖ (logic) ውድቅ ለማድረግ ሞክረዋል፡፡ ልብ በሉ እኝህ ግለሰብ ቋንቋንና የዘር ሀረግን በቀጥታ ለማስተሳሰር ይሞክራሉ፡፡ እውነቱ ይህ ቢሆንማ ኑሮ በፈረንይና በእንግሊዝ ቅኝ ግዛት የነበሩ በአፈሪካ ውስጥ የሚገኙ ህዝቦች ፈረንሳይኛና እንግሊዘኛ በመናገራቸው ፍረንችና እንግሊዛዊ ማንነት በተጎናጸፉ ነበር፡፡ ይህ አስተሳሰብ የቋንቋን ባህሪ ካለመገንዘብ ብቻ የተባለ የጹህፍ ማሟያ ይመስለኛል፡፡ ቋንቋ በባህሪው የሚወለድ፣ የሚያድግ፣ የሚያረጅና ብሎም የሚሞት ክስተት ሆኖ እያለ ‹‹አማርኛ የተናገረ ሁሉ አማራ ነው›› አባባል ለተጨማሪ ስህተት የሚዳርግ ይመስለኛል፡፡ በአገራችን ኢትዮጵያ አማርኛ ቋንቋ በተለያዩ ታሪካዊ፣ፖለቲካዊ፣ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ምክንያቶች ከጠቅላላው የኢትዮጵያ ህዝብ 80% በአፍ መፍቻም ሆነ በሁለተኛ ደረጃ መግባቢያነት እንደሚናገር ጥናቶች ያመለክታሉ፡፡ ታዲያ ይህ ማለት በኢትዮጵያ 80 እጅ የሚሆነው ኢትዮጵያዊ አማርኛ በመናገሩ ‹‹አማራ ሆኗል›› ማለት ግን አይደለም፡፡ አማርኛ የፌደራል ቋንቋ እንዲሆን የተደረገበት አብይ ምክንያት በኢትዮጵያ አማርኛ ተናጋሪዎች ስለሚበዙ እንጅ ራሱን አማራ ብሎ የሚጠራ ህዝብ ከሌሎች ኢትዮጵያዊያን በቁጥር ስለሚልቅ አይደለም፡፡
    ከላይ በተጨባጭ የተጠቀሱት ጥናቶች የሚያሳዩን አማራነት የኦርቶዶክስ ሀይማኖት ከጀመረበት 4ኛው ክፍለ-ዘመን መባቻ በተለይ ደግሞ ከ13ኛው ክፍለ ዘመን አስክ 20ኛው ክፍለ- ዘመን መጨረሻ በፖለቲካ፣ በኢኮኖሚ፣ በሀይማኖት፣ በአስተዳደር ምክንያት የተፈጠረና የተገነባ ‹ሰው ሰራሽ› ማንነት እንጅ ዘርን መሰረት አድርጎ ሲወርድ ሲዋረድ የመጣ የህዝብ ሀረግ ላለመሆኑ ግልጽ ነው፡፡ በኢትዮጵያ የኦርቶዶክስ ሀይማኖት ዕምነት አጥማቂነት በሰሎሞናዊው ተብየው አገዛዝ ጦር ሰባቂነት አማካኝነት በኢትዮጵያዊያን ነባር ህዝቦች ላይ ባደረሱት የማንነት ገፈፋ ወቅት ህዝቦች በጦርነት ሲሸነፉ የሚቀርብላቸው የነበረው አማራጭ ‹‹አንድም የራሴ የሚሉትን እምነት በመተው ተጠምቀው ‹አማራነትን› እንዲቀበሉ አለያም ደግሞ መሬታቻውን በገዛ ፈቃዳቸው ለቀው እንዲፈልሱ› ነበር፡፡ በዚህ ምክንያት ‹ፈላሻ› ተብለው የሚጠሩትን የሰሜን ምዕራብ ኢትዮጵያ አገው ህዝቦችን ለአብነት መጥቀስ ይቻላል፡፡ እነዚህ በተለምዶ ‹‹ቤተ-ኢዝራኤል›› እየተባሉ ሲጥሩ የነበሩ የአገው ህዝቦች አማራነትን (ኦርቶዶክስነትን) አንቀበልም በማለታቸው ምክንያት ከ16ኛ እስከ 21ኛው ክፍለ-ዘመን የዘለቀ የዘር ማጥፋት ወንጀል (genocide) ተፈጽሞባቸዋል፤ በሀይል የተጠመቁት የግዳጅ አማራነትን ተቀብለው የመሬት ይዞታቸው እንደያዙ እንዲቀጥሉ ሲደረጉ አማራነትን (ክርስቲያንነትን) አንቀበልም ያሉት ግን ከዕርስተ-ጉልት እንዲነቀሉ ተደርገው ገዥዎች ‹የረከሰ› በሚሉት ሥራ ማለትም በሽመና፣ በአንጥረኛነትና በሸክላ ሰሪነት እነዲገፉ ተደርገዋል፡፡ በመጨረሻም ‹‹ኢትዮጵያዊ አይደላችሁም›› ተብለው በ35 ሚሊየን ዲናር ለኢዝራኤል ተሽጠዋል፡፡ በተመሳሳይ ይህ በደል ለሰሜን ምዕራብ ኩሸ ህዝብ ለሆነው የቅማንት ህዝብ እንደ-ቤተ ኢዝራኤሎች ተመሳሳይ መከራን እንዲያሳልፍ በመገደዱ አብዛኛው አማራነት ሲቀበል የቀረው በዲፕሎማሲና ራሱን ለመከላከል ባደረገው ጦርነት ከፈላሻዎች በተሻለ ሁኔታ ማንነቱን ጠብቆ አቆይቷል፡፡ ይሁን እንጅ የራሱ የሆነውን ህገ-ኦሪት ዕምንትና ቋንቋውን ግን ሙሉ በሙሉ መከላከል ባለመቻሉና ሲደርስበት በነበረው የግፍ አገዛዝ በአብዛኛው አማራነት (ክርስቲያንነት) እንዲቀበል ተደርጓል፡፡ ይህም ሆኖ በተወሰኑ ወረዳዎች ዛሬም ቢሆን ራሱን ‹‹ቅማንት ነኝ›› የሚልና በሌሎች ‹ቅማንት› ተብሎ የሚጠራ ህዝብና ቅማንትኛ ቋንቋ በመናገር ላይ ያለ ህዝብ አለ፡፡
    የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ሀይማኖት ለሰሜኑ የአገው ህዝቦች እምነቱን ብቻ አይደለም እንዲቀይር ያደረገችው፤ ማንነቱ፣ ቋንቋው፣ ባህሉ ጭምር ከእርሱ ተወስዶ መልሶ ለእሱ በሌላ ብራንድ (መጠሪያ ሥም) እንዲቀበል ተደርጓል፡፡ የክርስትና ዕምነቱን ወዶም ሆነ ተገዶ ሲቀበል ቋንቋውን እንዳይናገር፣ ባህሉን የእኔ እንዳይል፣ ማንነቱን ጭምር በራሱ አንድበት እንዲክድ ‹ውግዝ ከመ-አሪዎስ› በመባል የማንነት ወረራ ተካሄዶበታል፡፡ አማርኛ ቋንቋ የኢትዮጵያ ህዝቦች (የኩሽ፤ የኦሞቲክና የናይሎቲክ) አንጡራ ሀብት መሆኑ ተዘንግቶ የሴም መሰረት ያለው ተደርጎ ተጻፈ፣ ተተረከ፣ተዘከረ፡፡ ኢትዮጵያ የሰው ዘር መገኛ መሆኗ ተዘንግቶ ይህን (አማርኛ) ቋንቋ ጭምር ይዘውት የመጡት ከውጭ ወደ ኢትዮጵያ የገቡ የሴም ዝርያ ያላቸው ህዝቦች እንደሆኑ ለኢትዮጵያዊያን ለራሳቸው ተተረከ፡፡ በዚህም ምክንያት ራስን የንጹህ ኢትዮጵያዊያን የኩሽ፣የኦሞቲክና የናይሎቲክ ዘር ነኝ ብሎ ከመቀበል ይልቅ የሴም ዘር ለመባል እሽቀድድሙ ተጧጧፈ፡፡ በመንግሥታዊና በዕምነት ተቋማት ጭምር ስለኢትዮጵያዊያን ሳይሆን ‹‹የምርጥ ዘር›› ስለሚባሉት ለኢዝራኤላዊያን ተሰበከ፣ተወደሰ፣ተዘመረ፡፡ ኢትዮጵያዊያን ገዥዎች ኢትየጵያዊ መሆናቸውን ክደው ‹‹ከተመረጡት የኢዝራኤል ህዝቦች ወገን ነን›› በሚል በውሸት ማንነት በመጀቦን በተለይ የሰሜን ኢትዮጵያ ነዋሪዎች በማንነት ቀውስ ውስጥ እንዲዘፈቁ አደረጉ፡፡ ንጉሶቻችን ኢትዮጵያዊያንነታቸውንና ጥቁርነታቸውን ክደው ‹‹ሞዓ አንበሳ ዘዕም- ነገደ ይሁዳ›› ብለው የዓለሙ መፋረጃ አደረጉን፡፡ ለዚህ ማሳያ ይሆን ዘንደ አጼ ኃ/ሥላሴ በአንድ ወቅት ለጋዜጠኛ የመለሱት መልስ እንመልከት፡፡ ንጉሱ በ1940ዎቹ አካባቢ አሜሪካን ለመጎብኘት በነጩ ቤተ-መንግሥት ተገኝተው በጋዜጠኞች እንዲህ የሚል ጥያቄ ቀረበላቸው፤ ‹‹— ከጥቁር ህዝብ መሪዎች በአሜሪካ ነጩ ቤተ-መንግሥት በታሪክ ለመጀመሪያ ጊዜ እርሰዎ ለመግባት በመቻለዎ ምን ይሰማወታል?›› ተብለው ለቀረበላቸው ጥያቄ የመለሱት መልስ እንዲህ የሚል ነበር ‹‹ እኛ ከንጉስ ሰለሞን ሲወርድ ሲዋረድ ከመጣው ቤተሰብ የምንወለድ አይሁድ ነን እንጅ ጥቁር አይደለንም››በማለት በዓለም ፊት ኢትዮጵያዊያንንና ጥቁር የሰው ዘርን በሙሉ አንገቱን አስደፉት፡፡ እውነቱ ግን ንጉሱ ቢፋቁና ትክክለኛ ማንነታቸወ ቢታይ የኩሽ ዘር የሆነው ኦሮሞነታቸው ፈጦ ይወጣ እንደነበር ጥር ጥር አልነበረውም፡፡
    ዛሬም ድረስ ከዚህ የብዙ ሺህ አመታት የማንነት ቀውስ ድሪቶ መጎተት ብዙዎቻችን የተላቀቅን አይመስልም፡፡ ዛሬም ከባለፈው ዘመን የክህደት ቁልቁለት ስህተት ሳንማር ‹እንጦረጦስ› በመንደርደር ላይ እንገኛልን፡፡ የጠራ ታሪክ እንዳይኖረን አሁንም በእውቀት ሳይሆን በስሜት እየተውገረገሩ የሚጻፉ ጹህፎችና ተረት ተረቶች በተለይ በሰሜንኑ በሰሜን ምዕራቡ የኢትዮጵያ ህዝብ ላይ የማንነት አዙሪት ውስት እንዲባዝን አድርጎታል፡፡ በተለይ ደግሞ በአማራ ክልል በሚገኙ ህዝቦች ላይ የዚያ የተሳሳተ የማንነት አሻራ ዛሬም ድረስ ጥላውን እንዳጠላ ይገኛል፡፡አማራ እንድአንድ የተለየ ህዝብ ቢሆን ኖሮ ዛሬ ራሱን ከኩሽ አገው ወገን የሚመድበው በአማራ ክልል በጎንደር ክፍለሀገር የሚገኘው የቅማንት ህዝብ በክልሉ መንግሥት ተገዶ ‹አማራ ሆነሀል› ባልተባለ ነበር፡፡ አማራ ህዝብ ራሱን የቻለ የዘር ሀረግ ቢሆን ኖሮ የቅማንትን ህዝብ ማንንት በ21ኛው ክፍለ-ዘመን አስገድዶ ለማስጣል የሚደረገው ጥረት ባልኖረ ነበር፡፡ አማራ ራሱን የቻለ ህዝብ ላለመሆኑ የቅማንት ህዝብ ‹አማርኛ ተናጋሪ ሆነሀልና‹ አማራ ልትሆን ይገባል› ተብሎ በክልሉ ባለስልጣናት ባልተገደደ ነበር፡፡ ይህ የሚያሳያው አማራነት ህዝቦች ተገደው የሚቀበሉት ማንነት እንጅ በሥነ-ፍጥረት የዘር ሀረግ የመጣ አለመሆኑን ቁልጭ አድርጎ የሚያሳይ ቋሚ ምስክር ነው፡፡ አማራ የሚለው ሰው-ሰራሽ ማንነት እንዴት እንደተገነባ በቅማንት ህዝብ ላይ አሁን እየተደረገ ያለው አሰገድዶ አማራ ማድግ (foreceful Amharization) ከበቂ በላይ ምስክር ነው፡፡ ሌላው የክህደት ቁልቁለት ማሳያ በአማራ ክልል የሚገኘው የአርጎባ ህዝብ ከ1983 አስከ 1998 ዓ.ም በአማራነት ስም ተዳብሎ (annex) ለ15 ዓመታት በአማራ ማንነት ሲጠራ ከቆየ በኋላ ዛሬ አማራ ላለመሆኑ በክልሉ ም/ቤት እንደገና በአዋጅ ‹አርጎባ› ተብሎ እንዲጠራ ባልተደረገ ነበር፡፡ አማርኛ የተናገረ አማራ ቢሆን ኑሮ ዛሬ በኢትዮጵያ ከሚገኙ ህዝቦች ውስጥ 80 በመቶው አማራ በሆነ ነበር፡፡
    የአማራ ክልል መንግሥት የራሱን ህዝብ ታሪክ ጥርት ባለ ቋንቋና ተጨባጭ በሆነ መረጃ በማሰደገፍ ሊጽፍ የሚችል የታሪክ ተመራማሪ አስካሁን ድረስ ማግኘት አልቻለም፡፡ የአማራ ታሪክ፣ቋንቋና ባህል ለመጻፍ የሚሞክሩ ተመራማሪዎች ሁሉ የጥናታቸው ማጠንጠኛ እየተንሸራተተ ኩሽ ከሆነው የአገውና የኦሮሞ ህዝብ ከመደባለቅ ሊያድኑት ፍጹም አልቻሉም፡፡ ለዚህ ማሳያ ይሆን ዘንድ አንድ በአማራ ክልል ባህልና ቱሪዝም ቢሮ ‹‹የአማራ ህዝብ ቋንቋና ባህል›› በሚል ርዕስ በ2001 ዓ.ም የወጣ ጥናት በመግቢያው ላይ እንዲህ ይላል፤‹‹—– መጽሀፉን አስተውሎ የሚያነብ ሰው የአማራ ህዝብ ባህሉም ሆነ ታሪኩ ከሌላው የተለየ መገለጫ ነው ብሎ ለማመን ይቸገራል፡፡ በቋንቋው ላይ የሚታየው የኩሽና የኦሞ ቋንቋዎች ተጋቦትና ተፅዕኖ ሲታሰብም የአማራ ሕዝብ ከሌላው ሕዝብ ጋር እየተዋሀደ እንደመጣ ያመለክታል›› ይላል፡፡ ከዚህ መጽሀፍ አንድ ዓመት ቀደም ብሎ የክልሉ መንግሥት በሸፈነው የገንዘብ ወጭ ከአዲስ አበባና ከባህርዳር ዩኒቨርስቲዎች የተወጣጡ የታሪክ፣ የቋንቋ፣ የምጣኔ ሀብትና የአንትሮፖሎጅ ምሁራን ‹‹የአማራን ህዝብ ታሪክ፣ቋንቋና ባህል›› በሚል ርዕስ ጥናት እንዲያጠኑ ተደርገው ነበር፡፡ ምሁራኑ የጻፉት የጥናት ውጤት ከአማራው ህዝብ ይልቅ የአገው ህዝብን ታሪክ እጅግ አጉልቶ የሚያሳይ ነበር፡፡ ይሁንእንጅ ምክንያቱ ባልታወቀ ጉዳይ የክልሉ መንግሥት ይህ ጥናት እንዳይታተም ተደረገና በክልሉ የባህልና ቱሪዝም ቢሮ ሥም ርዕሱ ከላይኛው ርዕስ በተለየ ‹ታሪክ› የሚለው ወጥቶ ‹‹የአማራ ህዝብ ቋንቋና ባህል›› በሚል አዲስ ርዕስ ተሰጥቶት በ2001 ዓ.ም እንዲታተም ተደረገ፡፡
    ልብ በሉ! የዚህ ሁሉ የጊዜ፣ የገንዘብና የእውቀት ኪሳራ መንስኤው የክህደት ቁልቁለቱ የወለደው ጣጣ መሆኑን መገመት አያዳግትም፡፡ ‹አማራ› የሚባል ህዝብ አለ አንኳ ብለን ካመን በክልሉ ውስጥ ከድሮ አንስቶ አስካሁን ድረስ የሚገኙ ህዝቦችን አምኖ ተቀብሎ አማራ የሚባል ህዝብ እንዴት እንደመጣ ጥናቱ በግልጽ ቢያሳይ ምን ችግር ነበረበት? በማንኛውም የታሪክና የጊዜ ሽክርክሪት ሂደት አሁን ላይ አማራ የሚባል ህዝብ መኖሩን ካመን የመጣበትን ሂደት ጥርት ባለ ቋንቋ ለትውልድ ማስተላለፉ ስህተቱ ምኑ ላይ ነው?
    በባለፈው ወር ላይ በአማራ ክልል ባህልና ቱሪዝም ቢሮ አማካኝነት ከሁሉም ዞኖችና የከተማ አስተዳደሮች የተወጣጣ የባህል ቡድን አማካኝነት ‹‹የአማራ ባህል ፌስቲቫል›› እንዲታይ ተደርጎ ነበር፡፡ ይህን ዝግጅት ልብ ብሎ ለተመለከተው ክልሉ የብሔር ብሔረሰቦች ክልል ለመሆኑ ሲቀርቡ የነበሩ የባህል ዝግጅቶች አብይ ማሳያ ናቸው፡፡ በርግጥ በክልሉ ውስጥ የክልሉ መንግሥት አምኖ የተቀበላቸው ሦስት የብሔረሰብ ዞኖችና አንድ ልዩ ወረዳ ቢገኝም ራሳቸውን የአማራ ዞን ብለው ከሚጠሩ አካባቢዎች የመጡ የባህል ቡድኖች ጭምር በመድረክ ሲያሳዩት የነበረው ዥጉርጉር ባህል መነሻ ምክንያቱ ምን እንደሆን መገመት ቀላል ነበር፡፡ ሌላውን እንተወውና በቅርብ እርቀት የሚገኙት የሰሜን ጎንደርና ደቡብ ጎንደር፣ የምሥራቅ ጎጃምና የምዕራብ ጎጃም የባህል ቡድኖች ሲያሳዩት የነበረው የእስክሰታ አይነት እጅግ የተለያየ ነው፡፡ የወሎንና የሰ/ሸዋ ጉዳይ ሳናነሳ ማለት ነው፡፡
    በግሌ አንድ ግለሰብ ወላጆቹ ወይም አሳዳጊዎቹ በህጻንነቱ ያወጡለትን የግል መጠረያ ሥም ለአቅም-ህግ ሲደረስ የማስቀየር መብቱ የተጠበቀ ይሁን እንጅ በማንኛውም መልኩ የወላጅ አባቱን ሥም ወይም በአባትነት የሚጠራበትን የአሳዳጊውን ወይም ደገሞ የጎረቤቶቹን ሥም የመቀየር ህጋዊ መብት ያለው አይመስለኝም፡፡ በመሆኑም አንድ ግለብ ወይም ቡድን ‹‹በዚህ ስም ነው መጠራት የምፈልገው›› የማለት መብቱን አከብራለሁ፡፡ ይሁን እንጀ እኔ በዚህ ሥም ስለምጠራ ያንተንም ሥም በግድ ቀይር ብሎ ግን ማንንም የማስገደድ መብት የለውም፡፡ በአማራ ክልል ህጉን በሚዘውሩትና በትረ-አገዘዙን በያዙት አመራሮች በክልሉ በሚገኙ ሌሎች ህዝቦች ላይ እየተደረገ ያለው እውነታ ይህ ነው፡፡
    በመጨረሻም ምን አልባት ይህን ጹህፍ የጻፈውን ‹አማራ› የሚባልን ህዝብ ለማዳከምና የሌላ ፖለቲካ ድርጅት አጀንዳ ተሸካሚ አድረጋችሁ ለምትመለከቱ ቢያንስ የተከበሩ ፕ/ር መሥፍን የየትኛውም ፖለቲካ ድርጀት ደጋፊም የአማራ ህዝብ ጠላትም አለመሆናቸውን ከተገነዘባችሁልኝ ይበቃኛል፡፡ስለዚህ በክህደት ቁልቁለት ተምዘግዝገን ሩቅ ከመሄዳችን በፊት ቆም ብለን ማሰቡ ለአብሮነታችን ወርቃማ መንገድ ነውና ወደ እውነተኛ ልቦናችን እንመለስ እላለሁ፡፡
    ቸር ይግጠመን!
    dear web manager
    please do not omit the title I gave to this document and yet you can translate it for the connivance to post

    Posted in Agaw Kemant | 1 Comment

    Is There Actual Researcher of Gondar History, but Lacks Knowledge about Kemats: In Response to Addis Admas Publications

    By Mizigena Adera
    ከቅርብ ሳምንታት ወዲህ በአዲስ አድማስ ጋዜጣ የቕማንትን ህዝብና የጎንደርን ታሪክ በተመለከተ የብሔረሰቡ አባል ከሆኑ ግለሰብና አንድ የ‹‹ታሪክ ተማራማሪ››ን ቃል መጠየቅ በማድረግ ጋዜጠኛ አለማየሁ አንበሴ ለማስነበብ ሞክሯል፡፡
    በመጀመሪያ ደረጃ ይህን ቃለ-መጠየቅ የተለያዩ ወገኖችን ጠይቆ ስለቅማንት ብሔረሰብና ስለ ጎንደር አካባቢ በትንሹም ቢሆን በማስነበብ የተለያዩ አስተሳሰቦች እንዲንሸራሸሩ እድሉን የፈጠረውን የአዲስ አድማስ ጋዜጠኛና በቃል ምልልሱ የተሳሰተፉትን አቶ ነጋ ጌጤንና አቶ ሲሳይ ሳህሌ የግሌን ሀሳብ እንድል መነሻ ሀሳቡን ስላጫሩብኝ በቅድሚያ ሁሉንም ማመስገን እፈልጋለሁ፡፡
    ይህን ጹህፍ ለመፃፍ ያነሳሳኝ ‹‹የታሪክ ተመራማሪው›› የሰጡትን ቃለ-መጠየቅ መሰረት በማድረግና የጋዜጠኛ አለማየሁ አንበሴ ስሜት የተጫጫነው የመግቢያ ዓረፍተ-ነገርን መሰረት በማድረግ ነው፡፡ ቃለ-መጠይቁ በመግቢያው ላይ ‹‹ጎንደር የቅማንት ናት›› በማለት በአሁኑ ሰዓት በቅማንት ብሔረሰብ እየተነሳ ያለውን የራስ አስተዳደር ጥያቄ ያልተነሳ የቦታ ጉዳይ ጋር ለማላተም የተሞከረ ጥረት ይመስለኛል፡፡ ወደዚህ ግመታ የተመራሁት ከብሔረሰቡ የማንነትና የራስ አሰተዳደር ህገ-መንግሥታዊ ጥያቄ ጋር ተያይዞ ጉዳዩ የማይዋጥላቸው ግለሰቦችና የክልሉ አመራሮች ጭምር ያልተባለ ጉዳይ እያነሱ በተደጋጋሚ የጥያቄውን አቅጣጫ ለማሳት የሚያደርጉት ሙከራ በጋዜጠኛው እንደዋና የመግቢያ ርዕስ ሆኖ መነሳቱ ነው፡፡ አቶ ነጋ የሰጡትን ቃለ-ምልልስ ከ‹‹ተመራማሪው›› አቶ ሲሳይ ጋር እንዴት ማያያዝ እንደፈለጉ ማያያዣው አልታይህ አለኝ፡፡ የአቶ ሲሳይ ቃለ-ምልልስ ከምንም ጋር ሳይያያዝ ራሱን ችሎ መቅረብ የሚችል ጉዳይ ነበር፡፡ ዞሮ ዞሮ ለምን ማያያዝ እንደፈለጉ የሚያውቀው ራሱ ጋዜጠኛው ነው፡፡
    አንድ ግለሰብ ወይም ቡድን የመሰለውን የግል አቋም መያዝ ግላዊ ወይም ቡድናዊ መብቱ የተጠበቀ መሆኑን አንበቢያን የዚህ ጹህፍ ጸሀፊም የሚስማሙ ይመስለኛል፡፡ ነገር ግን የሚሰነዘሩት የግል ሀሳቦች፣ በትዉፊትና በምርምር የተገኙ መረጃዎች ከስሜትና ከአድሎ በፀዳ መንገድ ቢሆኑ ታማኝነታቸው እጅግ የጎላ ከመሆኑም በላይ ለወደፊት ለሚደረግ የምርምር ሥራ ተጨባጭ ምንጭ በመሆን ቀጣዩ ትውልድ ያልተዛባ መረጃ እንዲኖረው ይረዳል፡፡ አስከዛሬ ድረስ ስናነበንባቸውና የታሪክ ማጣቀሻ አድርገን የምንጠቀምባቸው የኢትዮጵያና የኢትየጵያ ህዝቦች ታሪክ ምንጩ በአብዛኛው የተረት- ተረት ጥርቅምና በገዥ አወዳሽ ፀሀፈ-ትዛዝ የተጻፉ፣ አለፍም ሲል አንድን ህዝብ ከፍ ሌላውን ዝቅ በማድረግ ባድሎና በተራ ስሜት በተሞሉ ኢትዮጵያዊያንና የውጭ አገር ዜጎች ጭምር ተውገርግረው የተፃፉ ናቸው፡፡
    የአንድን አገርና ህዝብ እውነተኛ ታሪክ ማንም በስሜት ተነሳስቶ በዘፈቀደ የሚጽፈው ሳይሆን ነባራዊ ሁኔታዎችን በመረጃ አስደግፎ በመተንተን ስላለፈው የምንማርበት፣ ያለንበትን ጊዜ የምናውቅበትና መፃዒ መንገዳችን የምንቀይስበት መሆን ግድ ይለዋል፡፡ ከዚህ ውጭ የሚፃፉ የታሪክና የምርምር ሥራዎች ውጤታቸው ከላይ ከተጠቀሱት በተቃራኒው ይሆንና የአንድን አገር ህዝብ በማንነት ቀውስ እንዲዘፈቅ ከማድረጉም በላይ ሁሉንም ነገር በመሰለን መንገድ እንድናወገረግረው በር ይከፈታል፡፡ ያ ደግሞ በአገር ግናባታና አበሮነት ላይ የሚኖረው አደጋ እጅግ የከፋ ነው፡፡
    ኢትዮጵያ የተለያዩ ቋንቋዎች፣ ባህሎች፣ ታሪኮች፣ ሀይማኖቶች ወግና ልምዶች ያሏቸው ህዝቦች ለዘመናት ተከባብረው አብረው የሚኖሩባት አገር ብትሆንም በየጊዜው የሚነሱ ገዥዎች ስልጣናቸውን ለማራዘም ሲሉ በህዝቦች መካከል ቅራኔ በመፍጠርና ጦርነትን በማካሄድ በህዝቦች መካከል ክፍፍልን ሲፈጥሩ ኑረዋል፡፡ የእነዚህ መንግሥታት ተከታይና አገልጋይ የነበሩ ፀሀፈ ትዕዛዛት አማካኝነት አንድን ህዝብ ሲፈልጉ ‹መጤ› በሌላ ጊዜ ደግሞ ‹ቦታ የለሽ› ለማስመሰል የተፃፉ የተረት ጹህፎችን እንደ እውነተኛ ታሪክ በመቁጠር ዛሬም ድረስ የተዛባ መረጃ ምንጭ በመሆን በማገልገል ላይ ይገኛሉ፡፡ አንዳንድ ተመራማሪ ነን የሚሉ ግለሰቦችም ያን የተዛባ ታሪክ ሳያስተካክሉ ከባለፈው ስህተት በመጨመር ላይ ይገኛሉ፡፡
    በዚህ የተዛባ ታሪክ ሰለባ የሆኑት አብዛኛው የኢትዮጵያ ህዝቦች ቢሆኑም ዛሬም ድረስ ታሪኩ፣ ባህሉ፣ ቋንቋው፣ ወግና ልምዱ ጎልቶ እንዳይወጣ በአማራ መንግሥት(ከጥንት አስከዛሬ ድረስ) ብሎም በተለያየ ጊዜ በምርምርና በተመራማሪ ሥም ከባድ ዘመቻ እየተካሄደበት ያለው የአገው ህዝብ አካል የሆነው የቅማንት ህዝብ ነው፡፡ ስለቅማንት ህዝብ በዚህ ጹህፌ ምንም ማለት ባልችልም ትንቢቱ ደረሰ የተባለ ጸኃፊ ‹‹የኢትዮጵያ የፌደራ ሥርዓትና የቅማንት ህዝብ የራስ አስተዳደር ጥያቄ ከየት ወዴት›› በሚል በ2005 ዓ.ም ባሰተሙት መጽሀፍ ላይ ያሉትን የተወሰነች ዓ.ነገር ጠቅሼ ልለፍ፡፡ ጸሀፊው እንዲህ ይላሉ ‹‹የቅማንት ህዝብ የህዝቦችን ማንነት ለማስጣልና ለመግፈፍ በኢትዮጵያ ህዝቦች ላይ በተደረገው የረዥም ዘመናት መከራ ሌሎች ህዝቦች በዘመቻ የደረሰባቸውን የግፍ ፅዋ ከምንጩ የተጎነጨ ነው ቢባል ማጋነን አይሆንም›› ይላሉ፡፡ ይህ ህዝብ ከባለፈው አድሏዊ አገዛዝና ‹‹የምርምር ሥራ›› ተብየ በታሪኩ፣ በማንነቱና በአካባቢው ጉዳይ ‹‹ያገባኛል›› እና ‹‹የእኔ›› እንዳይል አሁንም ድረስ በዚህ ህዝብ ላይ ዘመቻው አልተቋረጠም፡፡
    ወደ ጹህፌ መነሻ ምክንያት ወደሆነው አቶ ሲሣይ ሳህሌ ወደሰጡት ሀሳብ ልግባ፡፡ ጋዜጠኛ አለማየሁ በመግቢያው አቶ ነጋ በሰጡት ቃለ-ምልልስ ‹‹ጎንደር የቅማንቶች ናት›› አሉ የሚል የግለ ስሜት የታከለበት ዓ.ነገር ምን ለማጫር ተፈልጎ እንደተባለ ለዚህ ጹሀፍ ፀኃፊም ሆነ ለመላው የቅማንት ህዝበ ከጀርባው ያዘለውን መልዕክት በግልፅ ይረዳል፡፡ በቀጥታ ንግግር ለመናገር ግን የጎንደር ቤተ-መንግሥታት የተመሰረተበት ምድር አንጡራ የቅማንት ምድር ለመሆኑ ምንም ማስረጃ ማፈላለግ አያስፈልገውም፡፡ በጎንደርና አካባቢው ከቅማንትና ከሌሎች የአገው ህዝቦች አካል ከሆነው በተለምዶ ቤተ ኢስራኤል (ፈላሻ) ተብሎ ከሚጠሩት ህዝቦች ውጭ ‹‹እገሌ የሚባል ህዝብ ነው›› የነበረ የሚል የታሪክ ተመራማሪ ካለ በመረጃ በማስደገፍ ማሰረዳት ይችላል፡፡ ይህ ለሁላችንም ቢሆን ተጨማሪ እውቀትን ስለሚቸረን እንፈልገዋልን፡፡ ከዚያ ባለፈ የሚነገር ከሆነ ግን ከተራ ወሬነትና ተረተ-ረት ከመሆን አያልፍም፡፡
    ‹‹የታሪክ ተመራማሪው›› ሲሣይ ሳህሌ ስለጎንደር ታሪክ ሲናገሩና በጎንደር አካባቢ ስለሚኖሩ ህዝቦች ሲያብራሩ በቁጥር ከቅማንት የሚያንሱትን ቤተ-ኢስራኤሎችን፣ የእስልምና ዕምነት ተከታዮችን፣ አልፎም የውጭ አገር የሆኑ ቱርኮችን ሲጠቅሱ ‹‹ቅማንት›› የሚባልን ህዝብ ለመጥራት አልደፈሩም፡፡ ‹‹ተመራማሪው›› ማንን ማለት እንደፈለጉ በግለጽ ባላውቅም ‹‹የባህላዊ ዕምነት ተከታዮች›› ብለው በደምሳሳው ማለፍ ፈልገዋል፡፡ ጎንደር ከተማን እንደቀለበት ዙሪያውን ከቦ የሚኖረው ጎንደር በመንግሥት መቀመጫነት ከመቀርቆሯ በፊትና እስከአሁኗ ሰዓት ድረስ የቅማንት ህዝብ ነው፡፡ ‹‹ተመራማሪው›› ይህን የማያውቁ ሆነው ሳይሆን በጎንደር ታሪክና በጎንደር ዙሪያ የቅማንትን ህዝብ አርቆ ለማስፈርና አካባቢውን ለሌላ ለማውረስ ካላቸው ደብቅ ዓላማ የሚመነጭ አሰተሳሰብ ነው፡፡ በመጀመሪያ ደረጃ በአንድ አካባቢ የሚገኝን ህዝብ በትክክል የማያውቁ ሰው የተማራማሪነት ማዕረግ ሊቸራቸው አይገባም፡፡ ምን አልባት የባህላዊ ዕምነት ተከታዮች ብለው ለመጥቀስ የፈለጉት የቅማንትን ህዝብ ለማለት ፈልገው ከሆነ አሁንም ተሳስተዋል ባይ ነኝ፡፡ ሀይማኖትን እንደዘር ካልቆጠሩት በስተቀር በጎንደር አካባቢ የሚገኙ ቅማንቶች በዚያን ሰዓትም ቢሆን የክርስትና፣ የዕስልምና ዕምነት ተከታዮች እንዲሁም ሀገ-ኦሪትን ዕምነት ተከታዮች ነበሩ፡፡ ምን አልባት ‹‹ ተመራማሪው›› ከፈቀዱልኝ ዕምነት ‹ባህላዊና ዘመናዊ› ተብሎ አይፈረጅም፡፡ ዕምነት ዕምነት ነው፡፡ እምነነትን ማዘመን አይቻልም፡፡ ምን አልባት በሳቸው አተያይ ከወጭ የመጣ ሀይማኖት ሁሉ የዘመናዊነት መለኪያ አድርገው ወስደውት ከሆነ ስህተት ነው እላለሁ፡፡ በጎንደርና በአካባቢው የሚኖሩ ቅማንቶች ተገደው ክርስቲያን ከመሆናቸው በፊት ለአብርሀም ዓምላክ ለሆነው እግዚአብሄር በእነሱ ቋንቋ ‹‹አደራ›› ብለው ለሚጠሩት ዓምላካቸው በድግና (በጫካ) በተከበበ ሥፍራ በመሄድ ምስጋናቸው ያቀርቡ ነበር፡፡ ያ እምነት ደግሞ አንዳንዶቹ እንደሚሉት ለጫካ ዛፍ ወይም ለተራራ የሚደረግ ምስጋና ሳይሆን ለአብርሃም አምላክ ለሆነው ለእግዚአብረሔር (አደራ) ነው፡፡ ዛሬ የጎንደር አብያተ-ክርስቲያን የተተከሉባቸው ቦታዎች በሙሉ ቅማንቶች የኅገ-ልቦና ዕምነታቸው መፀለያ ቦታ ነበር፡፡ በጎንደር እና አካባቢው የተተከሉ የኦርቶዶክስ አድባራት የቅማንት ህዝብ የመፀለያ ቦታዎች ነበሩ፡፡ ይህን ማጥናት ለሚፈልግ አካል መረጃውን በቀላሉ ማግኘት ይቻላል፡፡
    “የሰሎሞናዊው” ዳይናስቲ ከመመስረቱ በፊትና ከተመሰረተም በኋላ ቅማንቶች በጎንደርና በአካባቢው የፖለቲካና የዕምነት መሪ በሚመራው ተቋም በወንበር ሥርዓት የቅማንት ህዝብ ይተዳደር ነበር፡፡ እንደ ኦረሞዎች የገዳ ሥርዓት ማለት ነው፡፡ ይህ የወንበር ሥርዓት ዋናውና የበላይ መሪ የሚሆነው ጎንደር አካባቢ የሚገኘው ሲሆን ሌላኛው ጭልጋ አካባቢ ሚገኘው ነበር፡፡ ለዚያም ነው ጎንደር የሚለው ቃል በቅማንትኛ ‹‹የጌታ መነሻ›› የሚል ትርጉም የተቸረው፡፡ አጤ ፋሲል በ1630ዎቹ አካባቢ ቤተ-መንግሥታቸውን በጎንደር ሲመሰርቱ ከነዚህ የቅማንት ወንበሮች ጋር በመደራደርና ሥልጣን በማጋራት ነበር፡፡
    “ተመራማሪው” ጎንደር ለሚለው ሥም ቃሉን የቅማነተኛ ላለማድረግ ብዙ ዳር ዙረዋል፡፡ ስለ ጎንደር የዳቦ ስም ለማውጣት ከአሁን በፊት ብዙ ብዙ ተብሏል፤ ተጽፏል፡፡ ጭራሽ ንጉሱ ከባህታዊ አስከ ጠንቋይ ድረስ ከኳተኑ በኋላ ነው ‹ጎ› የሚል ስም ያሰወጡት የሚል መላ መት ከመምታት ይልቅ ወደ እወነቱ ለምን መጠጋት አልፈለጉም፡፡ ለንጉሱ የመጀመሪያ ፊደሏ ‹ጎ› በሚባል ቦታ ላይ ቤተመንግሳቸውን እንደሚሰሩ በራይ ያዩ ባህታዊው ሶስቱን ፊደላት ማለትም ‹ንደር› ከማየተቸው በፊት ነግቶባቸው ነው የቦታውን ሙሉ ቃል ‹‹ጎንደር›› ሳይሉ ከጎርጎራ አስከጎጃም የምንግሥታቸው መቆርቆሪያ ቦታ ለማግኘት ያንከራተቷቸው? የሚገርመው ግን ለጎንደር ስም አወጡ ተብሎ የተነገራለቸው ሰዎች አማርኛ የማይችሉ ከሰሜን አካባቢ የመጡ ግለሰቦች ናቸው ተብሎ ሺ ጊዜ ተነግሯል፤ ተፅፏል፡፡ መረጃ የሚሉት ይህን ከሆነ እውነትም ‹‹ተመራማሪ›› ናቸው፡፡ ለታሪክ ተመራማሪው አንድ ጥያቄ ላቀርብላቸው እወዳለሁ፡፡ እውነተኛ የታሪክ ተመራማሪ ከሆኑ ለምርምር የሚያግዛቸው ሀሳብ ላጭርላቸው፡፡ ከቋራ እስከ ጃንአሞራ፣ ከወልቃይት አሰከ ፀለምት በለሳ- አብናት፣ ከርብ አስከ አንገረብ ዙሪያ ገባ ያሉ የቦታና የወንዝ ስሞች በማን ቋንቋ እንደሚጠሩ ለምን አይመራመሩምባቸውምና የፍልስፍና ዶክተሬታቸውን አይዙም? አንድም ቦታ በአማርኛ ወይም በሌላ ቦታ የሚጠራ ሊያገኙ አይቸሉም፡፡ ይህ እውነት ምድር ላይ ባለበት አገር የጎንደርን ሥም የከመንትነይ (ቅማንተኛ) ስም አይደለም ማለት ነገሩን ምርምር አያስመስለውም፡፡ በእርግጥ ‹‹ተመራማሪው›› በግልፅ ይህን ባይሉም የጎንደር ስም ቅማንትኛ ለመሆኑ መጠራጠር አልነበረባቸውም፡፡
    ጎንደር በከተማነት ከመቆርቆሯ በፊት እነማን ይኖሩበት እንደነበረ ማወቅ ከፈለጉ የቅማንት ባላባቶችን ጠጋ ብለው ይጠይቁ፡፡ ቤተ መንግሥቱ የሰፈረበትና ዙሪያው እነማን ጤፍና ስንዴ ያምርቱበት እንደነበር ዝርዝር መረጃ ያገኛሉ፡፡ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተ-ክርስቲያንና የመንግሥት ቁርኝት እጅግ እጅና ጓንት እየሆነ ሲመጣ ቤተ-ክረስቲያኗ በጎንድር አካባቢ የሚገኙ የቅማንት መሬቶችን በመንጠቅ ለዕምነቱ ተከታዮቿ፣ ለዕመነቱ መሪዎች ቤተሰቦች ከሌላ አካባቢ እያመጡ እንዲሰፍሩ ተደርገዋል፡፡ ለአብነት ያክል ‹ብላጅግ› በሚባል ቀበሌ ከጎንደር ከተማ ሰሜን ምዕራብ አቅጣጫ በግምት በ7 ኪ.ሜ ርቀት ላይ የሚገኙ ሰፋሪዎች ከሌላ ቦታ መጥተው የተቀመጡ ናቸው፡፡ ለዚህ ምስክርነት ራሳቸው ሰፋሪዎች ይናገራሉ፡፡ ታዲያ ይህ ጥሬ ሀቅ ባለበት አገር ቅማንትን ጎንደሬ ላለማድረግና አርቆ ለማሰፈር ከዚሀ አለፍም ሲል ‹‹መጤ›› ለማለት የሚሞክሩ ግለሰቦች እጅግ ያሳዝኑኛል፡፡ ይህን ስል ግን በአሁኑ ሰዓተ ከሌላ አካባቢ እየመጡ መደበኛ ጎንደሬ የሆኑ የሌላ አካባቢ ተወላጆች ጎንደርና አካባቢው የሉም ለማት አይደለም፡፡
    ‹ተመራማሪው› በነካ ምርምራቸው ስለ ጃንተከል ዋርካ እንዲያስረዱ በጋዜጠኛው ተጠይቀው ሲመልሱ ‹‹አጼ ፋሲል ተከሉት ተብሎ ስለሚገመት ስሙም ‹ጃንተከል› ማለትም ‹ንጉሱ የተከሉት ነው› ተብሎ ይገመታል›› ብለዋል፡፡ መልካም ነው፤መገመት አይከለከልም፡፡ ግን በዚህ አካባቢ ቀደምት ነዋሪዎች ቅማንተኛ ተናጋሪ የሆኑ የአገው ህዝቦች ብቻ ናቸው፡፡ ምን አልባት ቃሉ ‹‹ቅማንትኛ ይሆን?›› ብለው መላ መት ቢመቱ ትክክለኛ ስሙ ምን ማለት እንደሆነ ማግኘት ይችሉ ነበር፡፡ ጃን ተከል ዋርካ ‹‹ጃን ተከል›› የተባለው አጤው የተከሉት ነው ብለን እንቀበልና ይህ ከሆነ በነካ የግምት ምርመራቸው የሚከተሉትን ቦታዎች ስም ትርጉም ይገምቱልን፤ ጃንፈንቀራ፣ ጃንአሞራ፣ ጃንሆይ፣ ጃንዋራ፣ ጃንቫርታ፣ጃንሜዳ፣ ጃንከው… ልቀጥል? በቅማንትኛ ‹ጃን› ማለት ትልቅነትን፣ ግዙፍነት የሚገልጽ የስም ገልጭ ቅጥያ ነው፡፡
    የአንድ ዋርካ ዛፍ አማካኝ እደሜው ከ1500 አስከ 2000 ዓመት ይደርሳል፡፡ ምን አልባት የጃንተከል ዋርካም አጤ ፋሲል ከነገሱበት ዘመን እጅግ ርቆ እንደሚበልጥ አያጠራጥርም፡፡ የዛፉን እድሜ ለመገመት የዘርፉ ባለሙያዎች ጥናት ሊያድርጉበት ይችላሉ፡፡ በጎንደር አካባቢ በዚህ ዋርካ አማካኝነተ ትንቢት መሰል ንግግር ይነገርበታል፤ ጃን ተከል ዋርካ መሬት ሲነካ——–!
    በዚህ ዛፍ ሥር ጥንት ቅማንትና ሌሎች የአገው ህዝቦች በራሳቸው ቋንቋ ገበያ ያካሂዱበት ነበር፡፡ አለፍም ሲል የሚገመት መላ መት አለ፡፡ ዋርካው የቅማንት ባላባቶች የመቃብር ሥፍራ እንደሆነም ይነገራል፡፡
    በመጨረሻ የምለው ነገር ስለጎንደር እና አካባቢው ትክክለኛ ታሪክ ለማወቅ የፈለገ ተመራማሪ ወይም ፀኃፊ ከቅማንት ህዝብና ከቅማንትኛ ቋንቋ የተገነጠለ ጹህፍና ምርምር ቢያካሂድ ከተረት ተረት ያለፈ አይሆንም፡፡
    እውነተኛ ኢትዮጵያን ለማወቅ እውነተኛ ምርምር ያስፈልጋል!

    Posted in Agaw Kemant | Leave a comment

    “Canaan-Egypt Origin Gondaris”

    By Mizigena A

    ኢትዮጵያ የተለያዩ ህዝቦች የሚኖሩባት አገር ብትሆንም ስለህዝቦቿ ለረዥም ዘመናት በጽሀፈ-ትዕዛዝ ዲስኩረኞች፣በደብተራ ተራኪዎች የሚነገረውና በውጭ አገር ፀሀፍት ተውገርግሮ ሲላቁጥ የነበረው ‹ታሪክ መሰል› ነገር በአብዛኛው ኢትዮጵያዊያን ዘንድ በመስረፅ በአጉል የበላይና የበታች የማንነት ቀውስ ውስጥ እንዲዘፈቁ አድርጓቸዋል፡፡ ለአብዛኛው ኢትዮጵያዊያን ለዘመናዊ ትምህርትና ምርምር የነበረን ቅርበት እምብዛም በመሆኑ የውጭ አገር ታሪክ አዋቂ ተብየዎችና ሀይማኖታዊ ሚሸነሪዎች ለራሳቸው ተልዕኮ ማሰፈፀሚያ አጣመውና አወላግደው የሚነግሩንና የሚጽፉልንን ሁሉ ያለምንም መጠራጠር እንደወረደ እውነትና ቁም ነገር ያለው አድረገን በመውሰድና ይህን የተዛባ ታሪክ መሰል ሀሳዊ ጉዳይ ከትውልድ ትውለድ ስናስተላልፍ ዘመናት ተቆጥረዋል፤ ይህ አይነት አመለካከት ሙሉ በሙሉ ሳይቀረፍ ወደ 21ኛው ክፍለ-ዘመን ተሸጋግረናል፡፡
    በዚህም የተነሳ “የኢትዮጵያ ምድር በእግዚአብሔር ለተመረጡት የሰም ወገን ነን ብለው ለሚያስቡ ህዝቦች ብቻ የተፈቀደች በማስመሰል እራሱን ኩሽና ናይሎቲክ ብሎ ለሚጠራው ኢትዮጵያዊ መኖሪያ ትሆን ዘንድ አልተፈቀደችም” በማለት ሀይማኖትን መሰረት ያደረገ ጦርነት በተለይ በአገሪቱ የሰሜን ክፍል ተካሂዷል፡፡ የዚህ ጦርነት ውጤትም በአገሩ ላይ ተሸናፊው ‹ገባር‹ አሸናፋ ‹አስገባሪ› እንዲሆን በማድረግ በህዝቦች ዘንድ የመከራ ዘመን እንዲያሳልፉ ዳርጓቸዋል፡፡ የዚህ አይነት የተወላገደ አስተሳሰብ በዚሀም ብቻ አላቆመም፡፡ በአንዳንዶቹ ላይ የኢትዮጵያዊነት ስሜት ከናካቴው እንዳይሰማቸውና በኢትዮጵያ ውስጥ ለሚከወኑ ፖለቲካዊ፣አስተዳደራዊና ኢኮኖሚያዊ ኩነቶች ‹አይመለከተንም› እንዲሉና ለተፈቀደላቸው ለእነዚህ ራሳቸውን በሀሰት ‹የሴም ወገን› ብለው ለሚጠሩ ወገኖች ብቻ በምድርም በሰማይም የተተወ እስኪመስላቸው ድረስ እንዲያምኑ ተሰበከ፡፡ በዚህ ምክንያት የሰሜንና መካከለኛው ኢትዮጵያ ነባር ሕዝቦች የዚህ የማንነት ቀውስ የመጀመሪያው የአደጋው ሰለባ እንዲሆኑ ተዳርገዋል፡፡
    አገዛዛቸውን ዘላለማዊ ለማድረግ የሄዱበት ሌላኛው መንገድ በህዝቦች ላይ ‹መጤ› የሚል ስም በመለጠፍ ከቀያቸው በማሳደድና መሬታቸውን በመንጠቅ መተዳደሪያ አልባ ማድረግ ነበር፡፡ የዚህ አስተሰብ የመጀመሪያ ገፈት ቀማሾች ከአገው ወገን የሚመደቡት የቅማንትና በተለምዶ ቤተ አስራኤል (ወይንም እነሱ ያወጡላቸውን ስም ለመጠቀም ፈላሻ) ነገዶች ነበሩ፡፡
    በተለይ እነዚህ ብዙ ጽሐፊዎች እንደሚሉት የአገው ወይም የJew ዘሮች፡ የአብርሀም እምነት የሆነውን ህገ-ልቦና (worship of Abraham) አጠንክረው ሲከተሉ ስለነበር በኢትዮጵያ እየተስፋፋ የመጣውን የክርስትና እምነት በቀላሉ ሊቀበሉ አልቻሉም ነበር፡፡ በቅማንትና በቤተእሰራኤላዊያን መካከል የሚታየው ልዩነት በኦሪት እምነትና በቅማንቶች ህገ-ልቦና ይዘው በመቀጠላቸው ምክንያት ነበር፡፡ በኢትዮጵያ የክርስትና እምነት የህዝብ ከመሆኑ በፊት የቤተ-መንግስት እምነት ስለነበር ህዝቦችን አስገድዶ ወደ ክርስትና የመቀየሩ ሂደት ተጠናክሮ ቀጠለ፡፡ ይሁንእንጅ በተለይ ‹ቤተ-አስራኤላዊያን› እምነታቸውን በቀላሉ ሊተው ባለመቻላቸው የሀይማኖት ጦርነት ዋና ሰለባዎች ሆኑ፡፡ በዚህ የተነሳ ቤተ አስራኤላዊያን ከእሰራኤል የፈለሱና ኢትዮጵያዊ ያልሆኑ ተደርጎ በክርስትና እምነት አራማጆች በመሰበኩ ባይተዋርነት እንዲሰማቸው መንገዱ ተከፈተ፡፡ የሚያሳዝነው ነገር ግን ከእስራኤል መጡ የተባሉ ህዝቦች ‹‹ከሰለሞን የተወለድኩ ነኝ›› የሚለው የገዢው መደብ የራሱን ወገን (በሀሰትም ቢሆን) በጠላትነት የመፈረጁ ምክንያ የጉዳዩን ግርንቢጥነት (መጣረስ) ቁልጭ አድርጎ ያመለክታል፡፡ በመቀጠልም ‹የተጠመቀ ይድናል› የሚለው ሀይማኖታዊ ስብከት ቀርቶ ‹ያልተጠመቀ ከመሬቱ ይነቀላል› በሚለው ፖለቲካንና ሀይማኖትን አጣምሮ በያዘው ‹ሰሎሞናዊ ዳይነስቲ› ክርስትናን እንዲቀበሉ ተገደዱ፡፡ በአብዛኛው የኦሪት እምነታቸውን በመምረጣቸው ከመሬታቸው እንዲፈልሱ (evacute) በመደረጋቸው ‹ፈላሻ› የሚል ሥም በመስጠት እንዲሳደዱና መሬታቸው እንዲቀማ ተደርገ፡፡ በመጨረሻም ኢትዮጵያን ትተው እንዲሄዱ ተደረገ፡፡
    በተመሳሳይ መንገድ እንዲታዩ የተደረጉት ሌሎች የአገው ህዝቦች ደግሞ ቅማንቶች ነበሩ፡፡ ቅማንቶች እንደቤተአስራኤል ሁሉ እምነታቸው ህገ-አብራሀም በመሆኑ ለክርስትና ሀይማኖት ከፍተኛ ተቃውሞ ያሳዩ ነበሩ፡፡ ይሁን እንጅ ከቤተስራኤላዊያን ለየት የሚያደርጋቸው ክርስትና እምነትን ‹አንቀበልም› በሚል ጦርነት አላወጁም፡፡ ይልቅ ክርስትናን በመቀበል ሁለቱን እምነት(የራሳቸውን ጨምሮ) ጎን ለጎን በማስኬዳቸው እንደቤተ እስራኤላዊ ወንድሞቻቸው ከመሬታቸው ሙሉ በሙሉ ተነቅለው አንዲፈልሱ አልተደረጉም፡፡ እምነቱን የተቀበሉ ቅማንቶች ራሳቸውን ‹አማራ› ብለው በመጥራት የአጥማቂው አካል ተደርገው በመቆጠራቸው በመሬታቸው ላይ እንዲቀጥሉ ተደርገዋል፡፡ እነዚህ ህዝቦች በአሁኑ ሰዓት በደንቢያ በአለፋ በቋራና ወገራ ያሉ ህዝቦች ክርስትናን ቀድመው በመቀበላቸው ምክንያት አማራ ተበለው እንዲጠሩ የተደረጉ የቅማንት አካል ናቸው፡፡ የክርስትና እምንትን ‹አንቀበልም› ባሉ ቅማንቶች ግን ፖለቲካዊና ሀይማኖታዊ በደሎችን አላስተናገዱም ለማለት አይደለም፡፡ እነዚህ በማንነታቸውና በዕምነታቸው ጠንተው የቀሩ የቅማንት ህዝቦች እንደቤተኢሰራኤላዊያን ወገኖቻቸው ኢትዮጵያ የምትባል አገር ‹የእኔ ናት› የሚል ስሜት እንዳይሰማቸውና መጤ ነን ብለው እንዲያስቡ ለማድረግ የውሸት ማንነት ላያቸው ላይ በተለያየ መንገድ እንዲለጠፍ ተደረጓል፡፡ ከእነዚህ የሀሰት ዲስኩሮች መካከል ‹‹ቅማንቶች የመጡት ከግብጥ ነው›› የሚል ነበር፡፡ ለዚህ ተረት ተረት አባባል መነሻ የሆነው በዋናነት በአፈታሪክ ተደጋግሞ የሚነገረው አባባል ነበር፡፡ ተረቱም በክበረ-ነግስት መጽሀፍ እንዲህ ተብሎ ተቀምጧል ‹‹ ካም ከእስያ በባበለመንደብ ተሻግሮ መጥቶ ወደ ኢትዮጵያ ገባ፡፡ ይህም የሆነው በ2787 ዓ.ዓለም 2713 ዓመት ከጌታችን ከየሱስ ክርስቶስ ልደት በፊት ነው›› ይላል፡፡ ከዚህ ጋር ተያይዞ በቅማንት አባቶች የሚነገረው ደግሞ በመካከለኛው ምስራቅ የምትገኘው የከነአን ምድር በርሀብ በተመታች ጊዜ የቅማንት አባት የሆነው አነይር ከሚስቱና ከልጆቸ ጋር በመሆን በግብጥ በኩል አድርጎ ወደ ኢትዮጵያ ተሰደደ›› ይላሉ፡፡ አለቃ ታየ ደግሞ ‹የኢትዮጵያ ህዝብ ታሪክ ,1958› በሚለው መጽሀፋቸው ‹‹በነገድ ካም ዘመን ሦስት ነገዶች በየጊዜው ወደ ኢትዮጵያ ገቡ፡፡ እነርሱም ነገደ ሻንቅላ ነገደ ቅማንትና ነገደ ወይጦ ናቸው›› ይላሉ፡፡ ለዚህ ሁሉ የታሪክ መዛባት ምንጩ ክብረ-ነግስት የተባለው የውሽት ክምር ነው፡፡ ምክንያቱም እነዚህ ህዝቦች ከተባለው ቦታ ሰለመምጣታቸው የሚያሳይ ምንም አይነት የአንትሮፖሎጅ፣የሥነ-ልሳን፣ የፖሌእነቶሎጅ እና ሌሎች መረጃዎቸን መሰረት በማድረግ የተጠቀሱ አልነበሩምና፡፡
    በዚህም ምክንያት ‹‹ቅማንቶች ግብጣዊ ናቸው፣ አንድ ቀን እንደ ቤተ እስራኤላዊያን ኢትዮጵያን ለቀው ወደ መጡበት ግብጥ ይሄዳሉ›› የሚሉ ተረት ተረት ማደናገሪያዎች በተደጋጋሚ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን የሀይማኖት መሪዎች ጭምር ሆን ተብሎ በመሰበኩ የቅማንት ህዝብና ሌላው የጎንደር ህዝብ የዚህ የተሳሳተ አስተሳሰብ ሰለባ እንዲሆን ተደረገ፡፡ በመሆኑም ለዘመናት የቅማንቶች መሬት በግፍ እንዲወረርና የመሬት ባለቤት እንዳይሆኑ ለማድረግ ከተከናወኑ ተደጋጋሚ ሙከራዎች በኋላ የ1966 ዓ.ም አብዮትና የ1967 ዓ.ም የመሬት ላራሹ አዋጅ ሙሉ በሙሉ ከዚህ አደጋ የቅማንትን ህዝብ ታድጎታል፡፡ በእርግጥ በዚህ ሁሉ ሂደት ‹መሬትክን አምጣ አላመጣም፣ በትወለዳለህ አትወለድም› በሚል ሰበብ አስከ ዘመነ ኃይለስላሴ ድረስ የቅማንት ህዝብ ከባድ መከራን አሳልፏል፡፡ በሰሜኑ የአገራችን ህዝቦች ዘንድ በመሬት ስሬት በኩል የነበረውን ማንም የታሪክ ፀሀፊ ለማስቀመጥ አልደፈሩም፡፡ ከመሬታቸው ተነጥቀው ገባር ተደርገው የነበሩት የደቡብ ህዝቦች የሚመስላቸው ብዙዎች ናቸው፡፡ ከእነሱ በፊት የአገው ህዘብ በአጠቃላይ በተለይ ደግሞ ቅማንትና ቤተእስራኤል ከባዱን ግፍ ተጎንጭቷል፡፡
    ይሁእንጅ የዚያ የተበላሸ አስተሳሰብ የዞረ ድምር በቅማንት ህዝብ ላይ ዛሬም ሙሉ በሙሉ ተቀርፏል ማለት አይቻልም፡፡ በቅማንት ህዝብ ላይ በ12ኛው ክፍለ ዘመን የተጀመረው አስገድዶ ማንነትንና አምነትን የማስቀየር ድርጊት አስከ 21ኛው ክፍለ ዘመን በመዝለቅ ችግሩ ዛሬም ሙሉ በሙሉ አልጠፋም፡፡
    የፌደራል ሥርዓቱ ለኢትዮጵያና ለኢትዮጵያዊያን ጥሩ ነገር አመጣም አላመጣም ቢያንስ ህዝቦች በእውነተኛ ስማቸው እንዲጠሩ አድርጓቸዋል፡፡ ዉጤቱ ለኢትዮጵያ ይበጃትም ያጥፋትም ህዝቦች ቋንቋቸውን እንዲያሳድጉ መሰረት ጥሎላቸዋል፡፡ ይህ እየተደረገ ባለበት ሥርዓት ግን የቅማንት ህዝብ በግድ ማንነትክን ትተህ የሌላ ማንነት መጎናጸፊያ ካልደረብክ እነሱ መጣበት ወደሚሉት ‹‹የግብጥ ምድር ትመለሳለህ እየተባለ›› በአደበባይ እየተነገረው ይገኛል፡፡ የቅማንትን ህዝብ ቀደምትነትና ኢትዮጵያዊነት ለማደናገር የሚሞክሩ ሰዎች አንድም ከቅማንት አብራክ ወጥተው ራሳቸውን ወደሌላ ማንነት የቀየሩ አለያ ደግሞ በማንነት ቀውስ ዉስጥ የሚዳክሩ ቡድኖች ለመሆናቸው መጠራጠር የሌለበት ሀቅ ነው፡፡ ለቅማንት ኢትዮጰያዊነት የእነሜቴ አይከል አድባር ፣የጃን ተከል ዋርካና የፋሲል ግንብ ዛሬም ድረስ ቋሚ ምስክሮች ናቸወ፡፡
    እጅግ የሚሰቀውና የሚያሳዝነው ድሮም ሲያደርጉት እንደነበሩት የዚህን ህዝብ መልካም ስም ለማጉደፍ ቅማንትን በኢትዮጵያ እድገት፣ አንድነትና ልማት መንገድ ላይ የቆመ በማስመሰል የሚያሰወሩት ወሬ አደገኛነቱ የከፋ ከመሆኑም በላይ በነገ አብሮነታችን ላይ የሚጥለው ጠባሳ ከባድ ነው፡፡ ቅማንት ራሱን አንድም ቀን ‹ግብጣዊ ነኝ› ብሎ ቆጥሮና አስቦ አያዉቅም ፤ግብጦችም ‹ ቅማንት የሚባል ህዝብ ጠፍቶብናልና አፋልጉን› ብለው የዓለምን ህብረተሰብ አልጠየቁም፡፡ የዚህ ሁሉ የወረደ አስተሳሰብ መሰረቱ ኢትዮጵያዊ ‹እኛና እኛ ብቻ› ከሚል የሚመነጭና ሌላው በባይተዋርነት ስሜት በአገሩ ፖለቲካዊና አስተዳደራዊ ጉዳይ አያገባኝም ብሎ እንዲያስብና ትምህክት ቡድኖች ራሳቸውን ብቻ የአገሪቱ ብቸኛ ተዋናይ ለማድረግ ካላቸው ደብቅ ዓላማ የሚመነጭ መሆኑ ለማንም ግልጥ ነው፡፡
    በአሁኑ ሰዓት የቅማንት ህዝብ ማንነቱ ተሰርዞ በሌላ ማንነት ሲጠራ ‹ለምን ይህ ይሆናል? ብሎ በመጠየቁ ምክንያት ጎሰኛና ጠባብ የሚል ስም ተለጥፎለት በህገ-መነግሥታዊ መብቱ እንዳይገፋበት እየተደረገ ይገኛል፡፡ እጅግ የሚያሳዝነው ደግሞ የቅማንትን ማንነት ለመሰረዝ የሚያቀነቅኑ የኅብረተሰብ ክፍሎች በሌላ በኩል የእነሱ ወገን በግዳጅ የሌላ ማንነት እንዲቀበል ተደርጓል፣ ወደሌላ ክልል እንዲከለል ተደርጓል እያሉ መንግሥትን እየወነጀሉና ይህንም ድርጊት በሀይል እናስመልሳለን እያሉ ባሉበት ወቅት ‹‹በአንተ ላይ እንዲፈጸም የማትፈልገውን በሌሎች ላይ አታድርግ›› የሚለውን ወርቃማ አባባል መርሳታቸው ነው፡፡
    ይህን በግዛት አንድነት ሥም በቅማንት ህዝብ ላይ የተሸረበ ሤራ የማይገነዘቡ ጥቂት የቅማንት ልጆች በተለይ (ዉጭ አገር የሚኖሩ) ጭምር የዚህ አስተሳሰብ ሰለባ በመሆን ‹ቅማንት ነኝ ማለት የወያኔ የከፋፍለህ ግዛው መሳሪያ መሆን ነው› በማለት የቅማንት ማንነት ከኢትዮጵያ ምድረ ገፅ እንዲጠፋ ለማድረግ ከሌሎች ጋር ሲዶልቱ ይሰማሉ፡፡ ይሁንእንጅ የቅማንት ማንነትን እንዲጠፋ ሲመኙ በራሳቸው ላይ እየተሰላቁ እንደሆነና ለሌሎች በአሽከርነት እያገለገሉ ያሉ እነሱ መሆናቸውን የተገነዘቡት አይመስለኝም፡፡ምን አልባት ‹ቅማንት የለም› ብለው እንዲሰብኩ ያደረጓቸውን ጌቶቻቸውን ማንነት ቢጠይቋቸው በኩራት የሚመልሱትን መልስ የሚያዉቁት ይመስለኛል፡፡ ቅማንት ደግሞ ትናንት በኢህአዴግ የተፈጠረ ህዝብ ሳይሆን ነባር ኢትዮጵያዊ መሆኑን እየካዱት ያሉት ህዝቦችና የአማራ ክልል ሸመኞች ጭምር ያዉቁታል፡፡
    ባለፈው ሁለት ወራት በፊት አንድ የፌደራል መንግሥት ቡደን በቅማንት ህዝብ የማንነት ጥያቄ ዙሪያ ጥናት ለማድረግ ጎንደርና አካባቢው ተገኝቶ ነበር፡፡ ለእዚህ የጥናት ቡደን የተሰጠው የቡደን ውይይት መልስ እጅግ የሚያሳዝንና ኢትዮጵያን ለባሰ መከፋፈል የሚዳርግ ነበር፡፡ እነዚህ የቅማንትን ማንነት የማይፈልጉ ግለሰቦች የሰጡት መልስ ይህን ይመስላል፡፡ ‹ቅማንቶች ጎንደሬ አይደሉም የመጡትም ከግብጥ ነው ጎንደር ውስጥ ምንም አይነት ርዕስት የላቸውም ባለርዕስቶች እኛው ነን፡፡ ቅማንት ሆነው መኖር ከፈለጉ ወደመጡበት ግብጥ ሊመለሱ ይችላሉ› የሚል እጅግ አሳፋሪ መልስ ነበር፡፡ አጥኝ ቡድኑም የራሱን ትዝብት ይዞ ወደመጣበት ተመልሷል፡፡ እነዚህንና መሰል ግለሰቦች ናቸው ስለኢትዮጵያ አንድነት ሲሰብኩ የሚደመጡት፡፡ የኢትዮጵያዊያንን ኢትዮጵያዊ መሆን ያልተቀበለ ቡድን እንዴት ስለኢትዮጵያ አንድነት የመስበክ ሞራል ይነረዋል ተብሎ ይታሰባል? እነዚህ ቡድኖች ዛሬ በየቦታው የሚያቀነቅኑት እውነተኛ የኢትዮጵያ አንድነትን ለማምጣት ሳይሆን የኢትዮጵያን ህዝብ ወደ ድሮው የብሔር ጭቆና የመመለስ አባዜ ለመሆኑ ለማንም የአደባባይ ሚስጥር ነው፡፡ የኢትዮጵያ አንድነት የሚረጋገጠው አንድን ህዝብ በሀይል የሌላ ማንት እንዲቀበል በማድረግ ሳይሆን ሁሉም በእኩል መንፈስ ተከባብሮ ሲኖር ነው፡፡ ይህ አይነት የወረደ አመለካከት ለኢትዮጵያ አንድነት እምቅ አደጋ መሆኑን እነዚህ አስገድዶ ማንነትን ለማስቀየር የሚተጉ ግለሰቦችና የአማራ ክልል አመራሮች ቆም ብለው ሊያስቡ ይገባል፡፡ የዚህ ሁሉ አስተሳሰብ መሰረቱ የአደግንበት የትምህክት አመለካከት ዉጤት ካልሆነ በስተቀር የቅማንት ህዝብ በህልሙም በእዉኑም ‹ግብጣዊ ነኝ› ብሎ አያውቅም፡፡ ቅማንት በንፁህ ኢትዮጵያዊነቱ የሚኮራ ራሱን ከየትም ከምንም ጋር የማያላትም የኩሽ ዘር ነው፡፡

    Posted in Agaw Kemant | 4 Comments

    Oromo Student Shot to Death

    On June 1, 2014, around 2:00, AM after midnight Oromo student from Bahir Dar University, Technology campus, shot to death. The victim is namely Alemayehu Tesema third student was shot on his head at down town. His friend whom got shot on his leg is under medical treatment at Felege Hiwot Hospital. Another victim’s friend who escaped without injury fled back home.

    The perpetrator reportedly under custody is with military uniform. The motives of killing is not clear. The students appearance in the middle of the night at down town is not clear either.

    Posted in Agaw Kemant | Leave a comment